Rookmelder per 1 juli verplicht op elke verdieping. 'Apparaatje kan verschil maken tussen leven en dood'

Onderzoeker Patty Jansen verdiepte zich in ons gedrag met rookmelders. „Er zijn mensen die ze thuis in de verpakking laten liggen.” Foto: Chris Snijders

Een op de zes Nederlanders heeft nog geen rookmelder in huis. Dat terwijl het door de overheid vanaf 1 juli 2022 verplicht is gesteld om er minimaal één op elke verdieping van een woning te hebben.

Bovendien werkt de melder bij ongeveer een derde van de mensen die er wél een hebben hangen niet omdat de batterij leeg is en niet vervangen is.

De voornaamste reden om rookmelders niet te nemen, is dat mensen er gewoon niet aan denken, blijkt uit een analyse van de WoonMonitor van verzekeraar Interpolis. Ook speelt mee dat driekwart van de Nederlanders zich nauwelijks zorgen maakt over brandgevaar en 90 procent zich veilig voelt in hun eigen huis.

„Het zijn opvallende resultaten die aangeven dat er nog werk aan de winkel is”, zegt Patty Jansen, gedrags-onderzoeker bij de verzekeraar en gepromoveerd op preventieve maatregelen tegen brand of inbraak aan de TU Eindhoven. „Een rookmelder aanschaffen doe je niet omdat het verplicht is, maar alleen voor jezelf. Door een rookmelder kun je snel handelen bij brand. Zo’n apparaatje kan het verschil maken tussen leven en dood.”

In de verpakking

Voor nieuwbouwhuizen geldt al sinds 2003 de plicht van het regelen van rookmelders, waar dat voor alle woningen per 1 juli 2022 gaat gelden. „Maar 17 procent heeft die nog niet hangen”, weet Jansen, „al zegt van deze groep een derde wel van plan te zijn om die nog aan te schaffen. Maar ook al hebben ze een rookmelder, dan betekent dit niet dat ze die ook daadwerkelijk opgehangen hebben. Er zijn mensen die ze thuis in de verpakking laten liggen.”

Het toezicht op de handhaving ligt bij de gemeenten. „Die hebben de keuze of ze actief deze verplichting gaan controleren”, zegt een woordvoerder van Binnenlandse Zaken, die niet kan zeggen hoe hoog een eventuele boete is als hier niet aan voldaan wordt.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten zegt dat gemeenten niet actief gaan handhaven. „Er is ook niet onderzocht wat de (financiële) gevolgen voor gemeenten zijn als ze dit moeten gaan handhaven”, stelt een woordvoerder.

De rookmelderplicht van de overheid heeft bij de meeste verzekeraars geen gevolgen voor de dekking bij brandschade. „Vanzelfsprekend juichen we de aanschaf ervan wel toe”, zegt een woordvoerder van het Verbond van Verzekeraars. „Ze dragen immers bij aan brandpreventie. Want hoe sneller je de brand ontdekt, hoe groter de kans dat je je huis veilig kunt verlaten.”

Slaap

„Mensen denken vaak dat je rook en brand in huis wel opmerkt, maar dat is lang niet altijd zo. Als je bijvoorbeeld slaapt, slaapt je neus ook”, zegt woordvoerder Yoni Hillen van Brandweer Nederland.

Dat een rookmelder het verschil kan maken duidt Hillen met cijfers. „In 2021 zijn er 27 fatale woningbranden geweest, waarbij in totaal 31 personen om het leven kwamen. Bij ruim een derde van deze branden was geen werkende rookmelder aanwezig, waarmee ik de noodzaak ervan maar wil aangeven.”

Nieuws

menu