De boerderij in Ruinerwold en vader Gerrit Jan van D.

'Kinderen die zijn vastgehouden, mishandeld en misbruikt door Ruinerwold-vader willen hun stem laten horen in de rechtszaal'

De boerderij in Ruinerwold en vader Gerrit Jan van D.

We weten veel over Ruinerwold-vader Gerrit-Jan van D. en wat hij zijn negen kinderen zou hebben aangedaan. Hij zit bijna anderhalf jaar in voorarrest. Maar het lijkt onwaarschijnlijk dat hij ooit in de rechtszaal zal verschijnen.

Drie jaar voor de inval in de boerderij in Ruinerwold, die leidde tot de arrestatie van Van D. en medeverdachte Josef B., heeft de man een hersenbloeding gehad. Hij lijdt als gevolg daarvan aan globale afasie en is halfzijdig verlamd. Zijn communicatievermogen is daardoor aangetast.

In een rapport van deskundigen van het Pieter Baan Centrum wordt geconcludeerd dat hij onvoldoende in staat is om een strafproces te kunnen volgen. Deze deskundigen zijn woensdag op een zitting in de rechtbank gehoord. De rechtbank wilde ondermeer weten of er afdoende kan worden gecommuniceerd met Van D. om hem een eerlijk strafproces te kunnen geven.

Lijdend aan grootheidswanen

Volgens de psychiater is de grote lijn wel helder voor Gerrit Jan van D., maar komt het in een rechtszaak juist vaak aan op de nuances. ,,Het valt niet vast te stellen welke hij begrijpt en welke niet.” De persoon Van D. van voor zijn herseninfarct wordt door de deskundigen beschreven als dominant, narcistisch, dwingend, manipulatief, lijdend aan grootheidswanen en met een gestoorde realiteitszin.

Het hersenletsel is dermate groot dat niet veel verbetering te verwachten is. De communicatie zal heel basaal blijven en het blijft de vraag wat hij wel en wat hij niet begrijpt. Als een verdachte niet in staat is de strekking van de tegen hem ingestelde strafvervolging te begrijpen, wordt de vervolging door de rechtbank geschorst en uiteindelijk beëindigd als sprake blijkt van een blijvend probleem.

Standpunt over mogelijkheid om verdachte te vervolgen

Volgende week donderdag gaan de advocaat van Van D. en het Openbaar Ministerie een standpunt innemen over de mogelijkheid om de verdachte verder te vervolgen. Op 4 maart doet de rechtbank uitspraak.

Advocaat Corinne Jekel wil op die zitting namens de vier oudste kinderen een verklaring afleggen. Het gaat om de drie kinderen die het gezin al waren ontvlucht voordat Van D. zich met zijn jongste kinderen in 2009 in het geheim vestigde in een boerderij in Ruinerwold. Hun vader wordt ervan verdacht dat hij ze ernstig heeft mishandeld en van hun vrijheid beroofde. Twee kinderen zouden ook seksueel zijn misbruikt. De drie kwamen met hun verhaal naar buiten, nadat de politie oktober 2019 een inval deed in de boerderij.

Politie gewaarschuwd

Van D. en de zes kinderen hadden zich verborgen in een af te sluiten ruimte van het pand. De destijds 25-jarige zoon, die bekend staat onder de naam Jan Zon, had de politie gewaarschuwd. Hij is herenigd met zijn twee oudere broers en zijn zus. De vijf jongere kinderen, die allemaal meerderjarig zijn, staan nog steeds achter hun vader.

Advocaat Jeekel van de oudste vier kinderen zei: ,,De uitspraak zal er een zijn van onmetelijk verstrekkende gevolgen. De kinderen zijn nauw betrokken geweest bij het strafproces en altijd op afstand bij de zittingen aanwezig geweest met de wetenschap dat hun verhaal aan de orde zou komen bij de inhoudelijke behandeling.”

Kinderen willen vertellen hoe het met hun gaat

Jeekel wijst erop dat Van D. verdacht wordt van ernstige strafbare feiten met schadelijke gevolgen. ,,Dat er een inhoudelijke behandeling komt, is niet meer 100 procent zeker.” De kinderen willen dat hun gevoelens en hun wensen meegenomen worden in de besluitvorming van de rechtbank. ,,In elk geval dat ze worden gehoord. Ik wil heel graag dat zij hun stem kunnen laten horen en even kunnen vertellen hoe het met ze gaat.”

De rechtbank neemt donderdag een beslissing over haar verzoek om volgende week op de zitting namens de kinderen te mogen spreken.