Om kinderen met gedragsproblemen te kunnen helpen is het vaak nodig om de trauma's van ouders te behandelen

'Trauma bij ouders vaak oorzaak gedragsproblemen kinderen'

Om kinderen met gedragsproblemen te kunnen helpen is het vaak nodig om de trauma's van ouders te behandelen Foto: Shutterstock

Kinderen met problematisch gedrag hebben in 90 procent van de gevallen getraumatiseerde ouders. Dat stelt directeur Ina Kuipers van jeugdzorginstelling Ambiq. Ze pleit voor een goede zorg voor het hele gezin.

Kuipers nam, met andere professionals, deel aan een informatieavond van de gemeenteraad in Hoogeveen. De politiek zoekt naar mogelijkheden om het jeugdzorgbeleid effectiever te maken en te kunnen besparen op de kosten.

Hoogeveen wil dit jaar 1 miljoen euro bezuinigen op de jeugdzorg en Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), oplopend naar 6 miljoen in 2024.

Oorzaak

Hoewel in de jeugdzorg de nadruk ligt op het helpen van kinderen met gedragsproblemen, moet volgens Kuipers veel beter naar de oorzaak gekeken worden. Waardoor gaat het mis?

,,We zien vaak dat ouders de problematische factor zijn, waardoor kinderen in de jeugdzorg terecht komen. Veel ouders lopen rond met trauma’s of een onverwerkt verleden die ze doorgeven aan hun kinderen.’’

Volgens Kuipers is het dan moeilijk om het kind te helpen zonder de oorzaak weg te nemen. ,,Via het kind kun je het niet laten stoppen. Het zijn vooral de ouders die hulp nodig hebben.’’

Gezinszorg

De directeur van Ambiq Noord- en Midden-Nederland pleit voor gezinszorg, in plaats van alleen te focussen op het kind. ,,Deze ouders geven in de opvoeding dingen door waar ze onkundig of onmachtig over zijn. Je moet dus zoeken naar mogelijkheden om die ouders te kunnen behandelen, zodat ze geen trauma’s doorgeven aan hun kinderen.’’

Grote vraag is: hoe regel je dat? Deze hulpverlening valt namelijk niet binnen de jeugdzorg. Kuipers wil daarom overleg tussen gemeenten, die jeugdzorg inkopen, en de zorgverzekeraars. ,,Ga met elkaar in gesprek, maak de grenzen tussen jeugdwet en zorgverzekeringswet vloeibaar. De jeugdwet is namelijk te beperkt.’’

Successen

Landelijk zijn al succesvolle voorbeelden van deze ‘gezinsbenadering’. Kinderen hoeven niet uit huis geplaatst te worden en de problemen worden aan de basis aangepakt. Ouders blijken daarna beter in staat om hun kinderen op te voeden en ze staan meer open voor opvoedadviezen.

Het belang van een integrale aanpak van problemen binnen het gezin wordt door meer professionals in de jeugdzorg onderschreven. Maar een oplossing is niet eenvoudig, zo bleek maandagavond tijdens de informatieavond voor de raad.

Wanneer meerdere hulpverlenende instanties bij een gezin betrokken zijn, maken verschillen in aanpak en wet- en regelgeving de komst van één aanspreekpunt vaak lastig.

‘Elders shoppen’

,,En als bepaalde zorg geweigerd wordt, gaan ouders soms elders shoppen’’, weet Ria Hogervorst, gemeentelijk beleidsadviseur. ,,Bijvoorbeeld bij de huisarts. Die mag ook verwijzen naar zorgaanbieders. Maar dan zijn wij de regie kwijt.’’

Wat wél goed werkt, vertelde schooldirecteur Sigrid Hartman, is het aanstellen van een jeugdprofessional binnen het onderwijs. ,,Er kan direct gehandeld worden en ouders zien deze professional niet als hulpverlener maar als onderdeel van het schoolteam.’’

Volgens Hartman heeft deze opzet al voorkomen dat twee kinderen doorverwezen moesten worden naar de geïndiceerde zorg. ,,Daarmee bespaar je zo 10.000 euro per kind.’’

Inkoop zorg

Dat gemeenten budgetten van jeugdzorg overschrijden heeft ook volgens Ambiq-directeur Kuipers ook te maken met de inkoop van zorg. ,,Daar moeten we niet moeilijk over doen. Iedereen werd maar toegelaten en dan heb je er ook geen zicht meer op en kun je het niet handhaven.’’

In Hoogeveen zijn meer dan honderd aanbieders van jeugdzorg actief. Een aantal raadsfracties wil dat daar de stofkam doorgaat en dat meer en beter gemeten wordt op resultaat. De gemeenteraad praat medio februari verder over de toekomst van de jeugdzorg.