Natuurbeheerders niet blij met toename exoot gele bieslelie - Kleine fraaie lelie uit lissenfamilie verdringt orchideeën

Natuurcorrespondent Hero Moorlag vertelt wekelijks in de rubriek Groen en Doen over uiteenlopende onderwerpen op het gebied van flora en fauna. Deze week: de groene bieslelie en de akelei.

Gele bieslelie in de rotstuin.

Gele bieslelie in de rotstuin. Foto: Hero Moorlag

Het plantje staat al jaren in een van onze rotstuintjes. De gele bieslelie. In nazomer en herfst ontstaan zaaddoosjes. De relatief grote zaden verspreiden zich spontaan in de directe omgeving van de oude plant. Nieuwe planten vind je nooit elders in de tuin of tussen de tegels van de zithoek. Onze gele bieslelies blijven in de rotstuin. De plant behoort tot de lissenfamilie. Van oorsprong komt dit lelietje uit Californië. In 2007 werd gele bieslelie voor het eerst ontdekt in natte Zeeuwse natuurgebieden, ondermeer in weilanden bij de Grevelingendam. Daarna ook in Brabant. Vanaf 2017 komt hij in nagenoeg alle provincies voor, woekert en vormt in orchideeënweilandjes een bedreiging voor orchideeën, bitterling (geel bloeiende wilde plant), stijve ogentroost, addertong (zeldzame varen) en parnassia. Volgens Staatsbosbeheer lijkt gele bieslelie zich invasief te gedragen, zal hij daardoor snel in aantal toenemen en zeldzame inheemse planten verdringen.

Gele bieslelie blijkt geliefd

Gele bieslelie is in tuincentra als tuinplant gewoon te koop. Het plantje blijkt geliefd. De zwaardvormige bladeren zijn blauwgroen. De bloeistengel heeft gevleugelde randen. Op de top komt een gele stervormige bloem met zes kroonbladeren. Blijkbaar worden de bloemen uitstekend bestoven, want al in de nazomer ontstaan bolvormige zaaddozen met veel zaden. Zo’n zaaddoos is op de foto te zien. Toevallig landde daar vorig jaar een bruine winterjuffer op om er te zonnen. Het is een kleine juffer, wel aangeduid met de bijnaam vliegend strootje. Je kunt goed zien dat de zaaddoos een flinke knobbel is. Geen nood in ons rotstuintje. Laat gele bieslelie zich daar maar verspreiden.

Maar je kunt je voorstellen, dat als deze plantjes zich massaal vestigen in orchideeënweilandjes, zoals langs het Oude Diep aan de Toldijk ten noorden van Hoogeveen, natuurliefhebbers niet vrolijk worden. In enkele provincies hebben gele bieslelies zich zo massaal uitgebreid, dat er vrijwel geen orchidee meer overbleef. Dat heeft Stichting Platform Stop Invasieve Exoten ertoe bewogen minister van LNV Carola Schouten te verzoeken de verkoop van deze tuinplant per 1 juli 2021 te verbieden. De minister is bezig een verkoopverbod in te stellen voor Japanse duizendknoop. De gele bieslelie kan volgens de stichting zonder moeite aan de ontwerpregelgeving worden toegevoegd en opgenomen in de wetgevingsprocedure.

Akelei in diverse kleuren

Amerikaanse vogelkers, reuzenberenklauw, Japanse duizendknoop, reuzenbalsemien en gele bieslelie, natuurbeheerders zien ze als lastige invasieve planten die de inheemse vegetatie overwoekeren. Platform Stop Invasieve Exoten vraagt vondsten van deze planten te melden op waarneming.nl. Natuurbeheerders kunnen dan maatregelen treffen door verdere groei te beperken of de plant uit te roeien. We hebben een andere plant in de tuin die zich wel overal uitzaait, op de meest vreemde plekken. Akelei en wel in diverse kleuren: roomwit, rose, diepblauw, paars en rood. Schitterende bloemen die we mooi laten staan. Ze bloeien van mei tot juli en zaaien zichzelf weer uit. De wilde akelei is een hoge vaste plant uit de ranonkelfamilie, waartoe ook boterbloem en dotter behoren. Hij komt in het wild eigenlijk alleen in Zuid-Limburg voor, maar verwilderd elders ook wel. Alle delen van de plant zijn zwak giftig. In de volksgeneeskunde werd de plant toegepast tegen reumatiek en mond- en keelontsteking. Hildegard van Bingen beschreef de geneeskrachtige werking al in de twaalfde eeuw. Gele bieslelie schijnt nergens goed voor te zijn. De natuurbeheerder is hem liever kwijt dan rijk. Toch een mooi plantje in de rotstuin.