Klimplanten zoeken rankend hun weg naar het licht Zijn de diverse klimplanten nou links- of rechtswindend?

Passiebloem. Foto: Hero Moorlag

Natuurcorrespondent Hero Moorlag vertelt wekelijks in de rubriek Groen en Doen over uiteenlopende onderwerpen op het gebied van flora en fauna. Deze week: Kllimplanten.

Bekijk een slakkenhuisje eens van boven. De spiraal gaat rechtsom, als de wijzers van de klok. Een schroef draai je rechtsom in hout. Planten ‘weten’ eveneens wat links en rechts is. Er zijn 90 soorten klimplanten. De meeste zoeken houvast bij andere planten. De bedoeling is altijd een poging naar het licht te groeien, hoger en hoger. Maar doen ze dat linksom of rechtsom? Ik ga uit van de groeirichting, dus vanaf de wortels naar boven. Dan zie je dat de meeste klimplanten rechtsdraaiend zijn. Behalve onze inheemse hop. Die is linksdraaiend. Van de stokslabonen in mijn tuin zie ik niet anders dan linksdraaiende ranken. De haagwinde (pispotjes) met hun grote witte bloemen brengen ons in de war. Je vindt linkswindende planten en rechtswindende planten.

Je let bij een passieplant op de bloemen, want die zijn heel speciaal. Maar kijk eens naar een blad. Onder elk blad groeit een lange dunne spriet. Die zoekt. Komt dat tere sprietje tegen de stengel van een andere plant aan, dan krult de top om die stengel en begint te winden. Dat sprietje verandert in een stevige spiraal. Op de foto zie je dat de spiraal rechtswindend is, met de wijzer van de klok mee. Maar halverwege is een onderbreking, een recht stukje. Daarna spiraalt de stengel naar links en is dus linkswindend. Waait het, dan zie je dat de spiraal iets wordt uitgetrokken. Deze verbinding is sterk en waarschijnlijk geeft de onderbreking extra trekkracht. Aan een passieplant zie je sprieten onder elk blad. Ze zoeken net zo lang tot ze ergens houvast vinden. Dat kunnen ook gaas zijn of bamboestengels. Nou vond ik een dergelijke verbinding die rechtsdraaiend begint, maar na de onderbreking weer rechtsdraaiend is. Uitzonderingen bevestigen de regel moet je maar denken. Hetzelfde zie je bij haagwinde, overigens een erg lastig te verwijderen onkruid. De witte pispotten zijn mooi, maar raak de plant maar eens kwijt. Je moet hem met wortel en al verwijderen. In het riet kun je mooi zien hoe hij rechtswindend om de rietstengel gaat.

Hechtwortels

Onderzoek heeft uitgewezen dat 92 procent van de klimplanten rechtswindend is. Er is slechts één plant die altijd linksom gaat. Dat is de inheemse hop. Bij de Kerkweg ten noorden van IJhorst loopt langs een begraafplaats een pad naar de Reest. Je passeert een bosje dat helemaal is begroeid met hop. Hier kun je goed zien dat hop linksdraaiend een eik in groeit. Klimop is een ander verhaal. Niet klimop geplant als heg rond de tuin, maar wilde klimop in het bos. De plant begin altijd op de bosbodem. Merel en zanglijster eten de zwarte bessen. De zaden worden via hun uitwerpselen verspreid. Ze kiemen in de humuslaag. De plant groeit over de bodem, zoekend naar een boom. Bij elk blad ontstaan hechtwortels waarmee klimop zich krachtig aan de boomstam hecht. Klimop heeft maar één doel, namelijk de top bereiken naar het licht. Uiteindelijk raakt de hele boom begroeid, tot de hoogste takken. In de dichte begroeiing van klimop broeden roodborst, merel, zanglijster en zwartkop. Klimop hecht zich met hechtwortels ook aan muren vast. Sommige oude huisjes zijn geheel met klimop begroeid. Niet iedere huiseigenaar is daar blij mee. Door de dikke klimopstam bij de grond door te zagen, sterft het geheel af. Met houvast door ranken of hechtwortels zorgen planten ervoor te overleven.

Nieuws

menu