Hospice Willem de Boer Huis viert derde lustrum: 'De vrijwilligers zijn grote steun voor onze gasten en hun naasten'

Het Willem de Boer huis aan de Duymaer van Twistweg bestaat dit jaar vijftien jaar. Een mooie gelegenheid om de tachtig vrijwilligers in het zonnetje te zetten, wat op 7 oktober gebeurt, maar ook een moment om terug te kijken op de start en de ontwikkeling van deze vorm van palliatieve terminale zorg in Drenthe en in onze gemeente in het bijzonder.

Bestuursleden Eddy Seinen (links) en Douwe van der Werf in het Willem de Boer Huis.

Bestuursleden Eddy Seinen (links) en Douwe van der Werf in het Willem de Boer Huis. Foto: André

In 2002 was Drenthe nog een witte vlek op de kaart waar het ging om specifieke instellingen waar palliatieve terminale zorg geboden werd. Dit had vooral te maken met het feit dat dergelijke zorg voornamelijk door de eigen familie en met hulp van buren thuis gegeven werd. De gemeenschapszin was groot en door naoberschap was het vanzelfsprekend dat buren en dorpsgenoten insprongen waar hulp nodig was. Rond diezelfde tijd verkochten Willem en Cor de Boer hun winkelketens en zij besloten iets blijvends te realiseren voor Hoogeveen en de regio. Klaas Reenders, oud-huisarts, kwam met het idee een hospice te bouwen in Hoogeveen en daarmee een wezenlijke bijdrage te leveren aan het welzijn en leven, of liever aan de laatste fase van dat leven, van de Hoogeveners. Uiteindelijk werd in 2006 het huidige Willem de Boer Huis opgeleverd, een ‘bijna-thuis-huis’. Rond dezelfde tijd zijn ook in Assen en Emmen hospices gebouwd, wat later gevolgd door het Hospice Meppel en omstreken.

(Tekst gaat door onder de foto)

Voor wie?

Hospicezorg is een vorm van zorg- en dienstverlening, die plaatsvindt in een huis ten behoeve van ernstig zieke mensen met een levensverwachting van maximaal drie maanden. De zorg wordt er verleend door vrijwilligers, professionals en naasten/familieleden. De vrijwilligers en de professionals maken het de gasten met alle respect zo aangenaam en comfortabel mogelijk. Er is aandacht voor alle noden van zowel fysieke en psychische alsook van sociale en spirituele/religieuze aard. Onder hospicezorg kunnen aanvullende diensten vallen, zoals respijtzorg (tijdelijke opvang om mantelzorgers te ontlasten) en activiteiten op het gebied van nazorg voor naasten. Er wordt jaarlijks een herdenkingsdienst gehouden voor familieleden van overleden gasten.

Een ‘bijna-thuis-huis’

In het Hoogeveense hospice werken op dit moment tachtig vrijwilligers in 4-uurs diensten van zeven uur in de ochtend tot 11 uur ’s avonds. De nachtdiensten worden verzorgd door Icare thuiszorgorganisatie. Icare zorgt ervoor dat er 24 uur een verpleegkundige in de hospice aanwezig of oproepbaar is. Het verpleegkundig team is gespecialiseerd in palliatief terminale zorg. De verantwoordelijkheid voor de medische zorg ligt bij de eigen huisarts of, als dit door afstand niet mogelijk is, door een huisarts uit Hoogeveen. Het hospice is een instelling met een huiselijke sfeer gespecialiseerd in terminale zorg. Doel van de hospicezorg is de kwaliteit van leven zo goed mogelijk te houden of te krijgen in de laatste periode van het leven.

(Tekst gaat door onder de foto)

Spilfunctie

Om dit alles te stroomlijnen en goed op elkaar af te stemmen zijn er twee coördinatoren, Esther van Dijk en Kristel Gorselink, die de dagelijkse leiding hebben. De coördinatoren hebben een spilfunctie in de gang van zaken in de hospices en hebben daarvoor regelmatig overleg met het bestuur. Zij zijn in dienst van Acanthis, een stichting die de coördinatoren en de vrijwilligers begeleidt door het geven van trainingen en cursussen.

De coördinatoren dragen zorg voor de intake van de gasten en onderhouden de contacten met de familie. De vrijwilligers worden door hen aangestuurd en ingepland om diensten te draaien. Verder zorgen ze voor de werving, training en begeleiding van de vrijwilligers en onderhouden zij contacten met externe organisaties en organiseren zij thema- en evaluatiebijeenkomsten. De vrijwilligers geven als mantelzorgers dagelijks hun volle aandacht en tijd aan de gasten en hun naasten.

‘Niet alleen mooie, maar ook noodzakelijke instelling’

Het Willem de Boer Huis wordt geleid door het bestuur van de ‘Stichting Hospice Hoogeveen en Omstreken’. Ook het bestuur bestaat uit vrijwilligers. Voorzitter Eddie Seinen was 40 jaar directeur van een bedrijf in Hoogeveen en is ook geboren en getogen in die plaats. „Het was eigenlijk toeval dat ik hiervoor benaderd werd. Ik had redelijk wat bestuurservaring en heb door mijn werk een groot netwerk. Toen ik stopte met werken wilde ik iets inhoudelijks doen voor de maatschappij en met name voor de gemeente Hoogeveen”, vertelt Seinen. „Toen ik voor deze functie gevraagd werd, hoefde ik niet lang te twijfelen, want het hospice is niet alleen een mooie instelling maar ook een noodzakelijke.” Bestuurslid Douwe van der Werf knikt instemmend. Hij was jarenlang huisarts in Noordscheschut. „Als huisarts in een plattelandsgemeente begeleid je mensen van de wieg tot het graf. Die laatste fase heeft me altijd gegrepen. Zo’n laatste periode in het leven van een mens is net zo belangrijk als alles wat daaraan vooraf ging. Niet alleen is het mooi om iemand de rust te geven om het leven los te laten, net zo mooi is het de nabestaanden de zorg uit handen te nemen, zodat ook zij het verlies goed kunnen verwerken. Door in het hospice een sfeer te creëren die bijna als thuis is, kan ook in het afscheid levensvreugde zijn. Je sterft wel alleen, maar zeker niet in eenzaamheid.”

Hospice in coronatijd

Tijdens de lockdown in het afgelopen jaar was er veel te doen over de schrijnende eenzaamheid van ouderen in de verpleeghuizen en ziekenhuizen. Van der Werf blikt achteraf met tevredenheid terug op die periode: „We zijn bij de eerste lockdown zo’n vier weken dicht geweest, maar we zijn gelijk begonnen met te kijken hoe we toch onze zorg konden blijven geven. Ons gebouw aan de Duymaer van Twistweg leent zich daar goed voor. De vier gastenkamers hebben allemaal een eigen terras, waar de gasten als zij daartoe nog in staat zijn, bij goed weer buiten kunnen zitten. Dit gaf ons ook de mogelijkheid om bezoekers direct toegang te geven tot de kamer van het familielid. We hebben in goed overleg met de vrijwilligers ons huis weer geopend. Er was nog geen vaccin, dus hadden we de zorg en verantwoordelijkheid voor onze vrijwilligers om henzelf de keuze te laten of ze in deze omstandigheden hun inzet wilden blijven bieden. Voor Covidpatiënten die palliatieve zorg nodig hadden, is er toen in Assen en in Emmen een speciale Covid-unit opgezet. We zijn bijzonder trots op het feit dat we open konden blijven.”

Financieel beheer

Het bestuur is verantwoordelijk voor de huisvesting en voor het sluiten van contracten met professionele organisaties die verantwoordelijk zijn voor de medische zorg aan de gasten. „De huisvesting is hierin de minste zorg”, vertelt Eddie Seinen. „De Willem de Boer Stichting stelt ons het gebouw ter beschikking. Dat is natuurlijk een enorme lastenverlichting. Verder krijgen we donaties en legaten. De gasten betalen een dagvergoeding en de palliatieve zorg valt onder de ziektekostenverzekering, dus dat hoeft geen belemmering te zijn hier te komen.” Wel blijft het in de huidige economie, waarbij er in alle sectoren en met name de zorg bezuinigd wordt, een klus om het hospice voor de toekomst te behouden. Ook is de stichting Vrienden Hospice Hoogeveen, een aparte stichting, actief bezig met het werven van financiële steun voor het voortbestaan van de hospices in de regio Midden en Zuidwest-Drenthe.

‘Onze vrijwilligers zijn goud waard’

„Al ons werk staat of valt met de inzet van vrijwilligers”, geeft Van der Werf aan. „Het is niet voor iedereen weggelegd dit te doen. Iedere gast is uniek, met unieke omstandigheden. Soms zijn onze gasten er heel kort, een paar dagen, maar ook langer, tot een paar maanden. Tijdens het verblijf proberen we in een ontspannen sfeer het onze gasten naar de zin te maken. In samenwerking met Stichting Wens Ambulance kunnen we soms laatste wensen vervullen, maar het kan ook eenvoudig zijn: het bereiden van een speciale maaltijd of het verstrekken van een geliefd drankje. Onze vrijwilligers zijn goud waard. Tijdens dit lustrum willen we vooral hen in het zonnetje zetten.” Hiervoor staat op 7 oktober een viering in De Schildhoeve op het programma met een speciale lezing door Sander de Hosson. Hij is longarts en auteur van verhalen over palliatieve zorg, bij uitgeverij de Arbeiderspers verscheen zijn bundel ‘Slotcouplet’. Verder is er een speciale theatervoorstelling van Nicoline van de Beek. Zij is bekend van voorstellingen speciaal voor de zorg gemaakt, die uitnodigen tot gesprek. Haar ‘Theater van de Laatste Dagen’ is een solo-optreden, speciaal gemaakt voor werkenden in zorg aan mensen die geen genezingskansen meer hebben.

Beide bestuurders beamen: „Onze vrijwilligers kunnen de gasten met hun aandacht voor het fysieke, met empathie en compassie voor de stervende maar ook voor de familie, tot grote steun zijn bij een waardig en waardevol afscheid. Zij zijn de kracht van het hospice het Willem de Boer Huis.”