Grutto en tureluur op Ameland doen aan vroeger denken. Strand en duinvalleien bij Hollum bieden topnatuur

Natuurcorrespondent Hero Moorlag vertelt wekelijks in de rubriek Groen en Doen over uiteenlopende onderwerpen op het gebied van flora en fauna. Deze week over de natuur op Ameland.

Grutto in een polderweiland.

Grutto in een polderweiland. Foto: Hero Moorlag

Toch nog een vakantie in juni. Niet op een Grieks eiland helaas. Terschelling bleek tot oktober te zijn volgeboekt. Maar op Ameland was nog plek en wel in een voormalige boerderij uit 1769 in Ballum. Bedsteedeuren nog intact en in originele kleuren, wanden met antieke tegeltjes, een stal naast het huis waar ooit tien koeien stonden en achter de bedsteedeuren een ruime slaapkamer. Wat een rust en ruimte op deze ideale plek. Spar om de hoek en restaurant De Boerderij er tegenover. We konden uit zes fietsen kiezen, want op een Waddeneiland moet je fietsen. De voorzieningen zijn legio. Je kunt van de vuurtoren bij Hollum fietsen tot in Het Oerd, twintig kilometer fietsroute. Maar vaak kozen we de wegen langs de waddendijk, langs het Wad en door de polders. Je wilt weer eens de geluiden van grutto, kievit, tureluur en scholekster horen en hun jongen zien.

(tekst loopt door onder de foto)


Groene stranden

Achter het vliegveld liggen de duinen en het strand van Ballum. Het strand is kilometers breed en kleiïg. Maar er zijn groenstroken, zogeheten groene stranden met veel water en biezen. Hier nestelen strandplevier, bontbekplevier en dwergstern. De plekken waar ze hun eenvoudige nest hebben gemaakt, zijn afgezet. Borden geven aan tot hier en niet verder. Het strand bij Hollum is smal en bestaat uitsluitend uit zand. Aan één kant bevindt zich in de duinen het paardenmonument. Op 14 augustus 1979 verdronken hier acht paarden na lancering van de reddingsboot. Er voltrok zich een ongekend drama waarover menig Amelander je nu nog met tranen in de ogen kan vertellen. Ik weet nog dat ik op school de video van dit drama aan de leerlingen toonde. De klas keek doodstil naar de paarden die vochten voor hun leven. Ze verdwenen in een mui, een verdiepte plek in de branding.

(tekst loopt door onder de foto)

Prachtig zijn de duinvalleien bij Hollum met orchideeën, melkkruid, lepelblad, zeealsum en hertshoornweegbree. Je blijft hier wandelen en genieten. Terwijl in Hoogeveen de temperatuur opliep tot meer dan 30 graden, bleef het op Ameland 22 graden met een frisse zeewind. Slechts één dag met 30 graden, toen we bij de forellenkwekerij waren bij Het Oerd. Daar kweken ze ook meervallen. Wel eens meervalkibbelingen gegeten? Nou, dat kun je daar. Heel bijzonder.

Door de polders

De roep van de grutto lokt je naar de polders. Het deed me aan vroeger denken. Als jochies van 10 jaar trokken we de weilanden in ten zuiden van Groningen. Wulpen, grutto’s, kieviten en tureluurs. Dat gevoel kwam op Ameland terug. Even weer zo’n roepende grutto op een paal zien en horen, het turelureluur van een tureluur en de schelle roep van een scholekster die je weglokt bij zijn jongen. Eindelijk weer eens jonge tureluurs en kieviten zien, donkere bolletjes in het korte groengele gras. Je wilt lang naar een grutto kijken. Wat is het een prachtige vogel. Die lange snavel en de kleur van zijn verenpak, schitterend. En altijd samen met tureluurs in een weiland. In de sloten langs de dijk zie je futen met hun gestreepte jongen, kuifeenden met een koppel jongen en af en toe een fouragerende lepelaar. Grauwe ganzen zijn er net zoveel als in onze natuurgebieden. Ook op Ameland overheersen ze. Net als bij ons hebben ze veel jongen. En bergeenden, overal bergeenden, op het strand, in de duinen en in de polders, soms met nog piepkleine kuikens. Mooi om weer eens een veldleeuwerik zingend te zien opklimmen in de blauwe lucht tot hij een stipje is om vervolgens in glijvlucht in het weiland neer te dalen. Een enkele keer zagen we kneutjes, een duinpieper, gele kwikstaarten en een kluut. Grutto en tureluur spanden de kroon. Diep zuchten. Prachtig!

De video is hier: https://youtu.be/SByxL6cqD8I