Pastoor Peter Wellen hangt aan tradities: ‘Het kerstfeest heeft iets ontroerends’

Hoogeveen - Pastoor Peter H.H. Wellen verzamelt al meer dan 25 jaar kerststallen. De 52-jarige Hoogevener heeft een uiteenlopende verzameling met vooral kleinere varianten en afkomstig uit vele landen. ‘Ik kan intens genieten van de vele varianten van verbeelding van het kerstverhaal.’

Waarom kerststalletjes?

‘Het verhaal van Kerstmis is voor mij van kleins af al een heel belangrijk en waardevol verhaal. Heel bemoedigend dat God Zijn Zoon aan de wereld heeft geschonken om zo dichter bij de mensen te komen. Als je vervolgens naar het leven van Jezus kijkt zie je dat hij Gods ideaal heeft uitgedragen: Een leven in liefde en vrede, daarbij oog hebbend voor de allerkleinsten, de kwetsbaren.

Het kerstfeest heeft iets ontroerends, het raakt mij iedere keer opnieuw als ik het verhaal hoor en nu al een aantal jaren mag delen met velen. Het kerstverhaal werd ooit door H. Franciscus van Assisi voor het eerst verbeeld in 1223 Greccio (Italië). Hij vroeg de paus om toestemming om een 'levende' kerststal te maken. De Franciscaanse medebroeders hebben de kerststal uiteindelijk in de kerken en woonkamers gebracht om zo de catechetische betekenis van het geboorteverhaal te duiden. Sindsdien vind je in menig katholiek gezin de kerststal onder of naast de kerstboom staan. Ik kan dus intens genieten van de vele varianten van verbeelding van het kerstverhaal, des te kleiner des te mooier al geniet ik ook van prachtige grote kerststallen.’

Hoelang verzamelt u al kerststallen?

‘Dit kost best wel wat hoofdbrekens maar het echte verzamelen is denk ik 25 jaar geleden begonnen.’

Hoe is het begonnen?

‘Het begon met een envelop met 100 gulden die ik kreeg van een religieuze uit Emmer Compascuum. Ze zei dat ik daar iets bijzonders voor moest kopen. In die tijd stond er in de studiogids van de KRO een mogelijkheid om een Fabergé-ei te kopen waarin een kerstvoorstelling was verwerkt (zie foto) De afbeelding in de gids trok mij zo dat ik deze heb besteld. In het echt was het nog veel mooier.’

Waar komen ze allemaal vandaan?

‘De kerststalletjes komen uit vele landen. Zelf heb ik er onder meer gekocht in Lourdes, Italië, Malta, Canada, Polen, Engeland, Spanje, Portugal en zo kan ik nog even doorgaan. Maar het leuke is dat veel mensen inmiddels van deze hobby weten en denken vaak tijdens hun vakantie aan mij en nemen dan een kerststalletje voor mij mee. Ik ben daar ontzettend dankbaar voor, dus ik denk dat ze inmiddels wel van over de hele wereld komen.

Ook krijg ik nog wel eens kerststallen die mensen ‘over’ hebben. Wanneer ouders overlijden en kinderen hebben zelf een stal of hebben er geen belangstelling meer voor, dan worden ze nog wel eens aangeboden. Ik moet er niet aan denken dat deze in een container verdwijnen. Soms hou ik ze zelf, vaak heb ik er ook anderen weer blij mee kunnen maken.’

Wat is de mooiste?

‘De allermooiste van de kleine stalletjes is denk ik toch wel het Fabergé-ei, maar heel dicht er tegenaan liggen zoveel anderen. Onlangs kocht ik in Polen een in glas geblazen kerstbal met de voorstelling van Jozef, Maria en het kindje Jezus. Het allermooiste is mijn grote kerststal met beelden van wel 30 cm. Een paar jaar terug kon ik deze met korting kopen. Een stevige investering, maar wel een vervulling van een grote droom. Inmiddels zijn er nog beelden bij gekomen en staan ze in een prachtige stal die mijn vader heeft gemaakt (zie foto). Daar ben je wel even zoet mee voordat deze helemaal is opgesteld. Het aanleggen van de verlichting et cetera is tijdrovend. Heel mooi is daarbij ook de waterput met continue stromend water.’

Wat is de meest vreemde of opvallende?

‘De meest opvallende vind ik het stalletje dat ik kocht in Nurnberg. Het is een stalletje met daaronder als een soort van klepeltje een verbeelding van Jezus aan het kruis. Kerstmis en Pasen verbeeld in één voorstelling. Indrukwekkend (zie foto).

Daarnaast is het stalletje in een lucifersdoosje heel speciaal en de kleinste is denk ik wel een uit hout gesneden beeldje van de heilige Familie, Jozef, Maria en kindje. (zie foto).’

Wie is uw favoriete figuur en waarom?

‘De meest favoriete figuur in de kerststal is voor mij Maria, de moeder van Jezus. De wijze hoe zij in het leven stond. De ontvankelijkheid voor de boodschap van de engel waarin werd aangekondigd dat zij de moeder van Gods Zoon zou worden, raakt mij enorm. Haar overgave aan de uitnodiging van God is voor mij een voorbeeld: Zie de dienstmaagd des Heren, mij geschiede naar Uw Woord!

Daarnaast blijven de herders mij aanspreken. Zij waren destijds degene die uit de gemeenschap werden verbannen, zij moesten maar met de schapen leven op het veld. Uitgerekend zij waren degenen die Jezus als eerste mochten ontmoeten en begroeten. Hij kwam toch ook juist voor de kwetsbaren….’

Is kerst uw meest favoriete periode van het jaar?

‘Of kerst de meest favoriete periode is …. Heel eerlijk gezegd moet ik denk ik wel zeggen ‘ja’. Al vind ik de Goede Week en Pasen ook heel indrukwekkend en ontroerend. De kerstperiode heeft überhaupt veel dingen mee, de korte dagen maken dat we veel met licht werken. Bijtijds gaan de gordijnen dicht, de kachel wat hoger, we ontsteken vele kaarsjes, kerst is een feest met veel sfeer. Ik ben denk ik sowieso wel een mens die hangt aan tradities. De verjaardag van Sint Nicolaas vind ik ook een geweldige periode waar ik intens van kan genieten.’

Heeft u ze ooit al geëxposeerd of bent u dat nog van plan?

‘De deel van de kerststalletjes hebben eens in een vitrinekast gestaan in de kerk van Uithuizen. Ik ben altijd wat huiverig voor het verplaatsen van de stalletjes omdat ze zeer kwetsbaar zijn. Ook bij de verhuizing afgelopen september was ik best wel bang hoe de stalletjes uit de dozen zouden komen. Er is maar één stalletje in de verdrukking gekomen en deze was stuk.’