Weerbaarheidstraining gaat meer over kwetsbaarheid dan over kracht

Hoogeveen - Op basisschool De Regenboog staat de weerbaarheidstraining van SWW al acht jaar lang elk schooljaar op het programma.

Erwin van Walsem, leerkracht van groep 8: ‘Het zou mooi zijn als kinderen spelenderwijs weerbaar worden, maar tegenwoordig hebben ze met uitdagingen te maken die de training bijna noodzakelijk maken.’

Schoolmaatschappelijk werker Lisette Rinkema en jongerenwerker Steven Sleurink geven beiden weerbaarheidstrainingen. In Hoogeveen hebben al vele basisscholen één of meerdere weerbaarheidstrainingen afgenomen van SWW. ‘We hopen echter dat nog meer Hoogeveense scholen hun voorbeeld volgen’, zegt Lisette. ‘Het geeft kinderen iets waar ze hun hele leven iets aan kunnen hebben. Een subsidie maakt dat nu op alle scholen in de gemeente Hoogeveen mogelijk.’

Patronen

Op De Regenboog worden de trainingen gegeven in groep 8. Volgens Erwin is dat een groep die er optimaal van kan profiteren. ‘Op een basisschool zitten kinderen vaak jarenlang met elkaar in de klas. Daardoor zijn patronen ontstaan. Het kan lastig zijn om daar in groep 8 nog iets aan te veranderen en sommige kinderen hebben iets extra’s nodig om deze vaste patronen te kunnen doorbreken. De weerbaarheidstraining geeft alle kinderen in de klas de kans om te leren zichzelf te zijn én respect voor een ander te hebben. Dat kan ze enorm helpen op de middelbare school. Daar kun je een nieuwe start maken en wij reiken ze daarvoor de middelen aan.’

Rots en Water

Steven Sleurink: ‘De weerbaarheidstrainingen zijn gebaseerd op Rots en Water, een programma dat bij verschillende doelgroepen ingezet wordt om de communicatie- en sociale vaardigheden te vergroten. Voor de trainingen op scholen hebben we het programma enigszins aangepast en we blijven eraan schaven. Nieuwe ervaringen worden gebruikt om de training optimaal aan te laten sluiten bij de kinderen.’

Zelfvertrouwen en respect

De leerlingen maken kennis met hun eigen grenzen en die van anderen, vergroten hun zelfvertrouwen, leren dat ze zichzelf mogen zijn en hoe ze respect voor zichzelf en een ander kunnen hebben. 'Weerbaarheid heeft meer met kwetsbaarheid dan met kracht te maken’, aldus Steven. 'Ze leren dat het juist heel krachtig is als je kwetsbaar durft te zijn. We maken gebruik van een aantal fysieke methoden uit het programma Rots en Water en de leerkracht behandelt de theorie. De hele training duurt zes weken en vaak gebeurt er in die periode veel in een klas.’

Confronterend

Lisette en Steven hebben al veel mooie momenten beleefd met de jonge deelnemers en zijn zelf ook nog regelmatig verrast. ‘Het is voor iedereen confronterend’, vertelt Lisette. ‘Ook voor ons. De kinderen ontdekken of ze meer rots of meer water zijn, oftewel: of ze krachtig maar misschien ook onbuigzaam zijn, of meegaand en dus ook flexibel. Uiteindelijk is iedereen een combinatie van beide en kinderen geven vaak aan dat ze die twee in balans willen brengen. We hebben altijd eerst een intake met de leerkracht, vooral als een school weerbaarheidstraining aanvraagt omdat er een probleem speelt in de klas. Dat probleem willen we eerst in kaart brengen, omdat de weerbaarheidstraining niet altijd de oplossing biedt. Soms hebben ouders ondersteuning nodig, of de leerkracht.’

Sociale media

Op verschillende manieren en met een zorgvuldige opbouw van het programma leren kinderen alles over grenzen. Pestgedrag speelt daarin altijd een rol. Lisette: ’Tegenwoordig blijft het pesten niet op school. Door mobieltjes komt het ook thuis en kinderen kunnen er dus niet aan ontsnappen. Door sociale media zijn kinderen zich er ook doorlopend van bewust dat anderen iets van ze vinden. Likes zijn belangrijk en de bewoordingen van pesters zijn vaak harder. Face to face is pesten milder dan anoniem via What’s app of Instagram.’

Huilen en begrip

Verschillende emoties komen voorbij tijdens de trainingen. Steven: ‘Er wordt veel gehuild, er is soms frustratie, er ontstaan mooie gesprekken, kinderen gaan elkaar helpen, krijgen begrip voor elkaar en verbazen zichzelf als ze iets durven dat ze eerst spannend vonden. Dat is allemaal prachtig om te zien. De oefeningen laten kinderen onder meer ervaren wat persoonlijke ruimte is, hoe je lichaamstaal leest en hoe het is om te vertrouwen op een ander. Een specifiek voorbeeld van het effect van de training is moeilijk te geven, maar we zien dat het met de meeste kinderen veel doet. Ook de ouders reageren positief en staan vaak versteld van hun kind. Zij krijgen vooraf informatie over de inhoud en achteraf een presentatie van de kinderen.'