'Treant kiest voor geld in plaats van levens'

Hoogeveen – Zo’n 450 personen hebben zaterdagmorgen actie gevoerd tegen de voorgenomen sluiting van de afdeling verloskunde en kindergeneeskunde in Bethesda. Een teleurstellende opkomst, omdat de organisatoren hadden gerekend op een plein dat zwart zou zien van de mensen.

In optocht trok de stoet, ondertussen flink lawaai makend, van het raadhuis naar het ziekenhuis. Daar wachtte de grootste deceptie: Treant bleek niet bereid de actievoerders te woord te staan. Hoewel slechts weinigen verwachten dat de actie resultaat zal hebben, was iedereen het erover eens: niets doen is geen optie.  

Toeters, bellen, fluitjes, potten en pannen

Langzaam maar zeker wordt het drukker op het Raadhuisplein. Jong en oud hebben alles uit de kast gehaald: toeters, bellen, fluitjes, potten, pannen en heel veel meer attributen waar tijdens de protestmars een hels lawaai mee kan worden gemaakt.  De lawaaioptocht is een initiatief van SP Hoogeveen en GroenLinks, maar wordt ondersteund door de voltallige gemeenteraad. Een unicum.

Jeska Spies (38) uit Zuidwolde is er samen met haar 6-jarige dochter Elynn Vos bij. Jeska is 36 weken zwanger van de derde en wil hoe dan ook bevallen in het ziekenhuis. En ja, dolgraag in Bethesda. ‘Het gaat mij overigens niet alleen om het behoud van de kraamafdeling, ook om de kindergeneeskunde. Bevallen doe je niet zo veel in je leven, maar de kans dat je kinderen eens een kinderarts nodig hebben is groot.’ Wat Jeska stoort is het feit dat Emmen, waar kinderartsen zich ziek hebben gemeld waardoor de afdeling er tijdelijk moest sluiten, de boel niet op orde heeft en Hoogeveen daar nu de dupe van wordt. ‘Ik vind dat totaal niet logisch. Hoogeveen ligt mooi centraal langs de A28.’ Kan Jeska niet in Bethesda bevallen, dan kiest ze voor Zwolle.

'Treant graaf haar eigen graf''

Heel wat sprekers nemen voorafgaand aan de optocht het woord, waaronder CDA-Tweede Kamerlid Agnes Mulder, actievoerder van het eerste uur Frits Kappers, Jutta van den Oord van de SP Hoogeveen, die de actie mede op touw heeft gezet, en wethouder Erwin Slomp. Hun boodschap is eensluidend: Verloskunde moet blijven in Bethesda, zoals ook te lezen is op een enorm spandoek. Er wordt klare taal gesproken. ‘Ik hecht eraan de zorg in de provincie overeind te houden. Dat Treant geen mogelijkheden ziet, terwijl zorgverzekeraars die nog wel zien, vind ik onuitlegbaar en onacceptabel’, aldus Agnes Mulder ferm. Zij vervolgt: ‘Formeel gaat alleen Treant over de aanstelling van kinderartsen, maar het zou van goed fatsoen getuigen wanneer Treant daar samen met anderen naar kijkt.’ ‘Treant graaft haar eigen graf en dreigt ons Bethesda in haar val mee te nemen’, oordeelt Jutta van den Oord, die zegt dat de naam van Treant vergiftigd is waardoor het steeds moeilijker wordt om personeel aan te trekken. Alexander van Netten, spreekstalmeester deze ochtend, stelt keihard: ‘Treant kiest voor geld in plaats van levens.’

'Wij pikken het niet!'

Tegelijkertijd wordt ook dankbaarheid en trots uitgesproken in de richting van het personeel van Bethesda. ‘In hun hebben wij alle vertrouwen.’ Frits Kappers doet de oproep een orkaan aan geluid te laten klinken. Het blijkt geen oproep tegen dovenmansoren. Door de megafoon stelt Kappers de vraag: ‘Verloskunde sluiten?’ De actievoerders scanderen luidkeels: ‘Wij pikken het niet!’ De lange stoet, waarbij zich onderweg nog mensen aansluiten, gaat door de Raadhuisstraat en Mr. Harm Smeengelaan, over de Koppeling naar het ziekenhuis. Atje Klein Langenhorst loopt mee. ‘Dit raakt ons enorm’, reageert ze aangedaan. ‘Dit besluit is onze grootste nachtmerrie. De aanrijdtijden zullen veel langer worden, waarmee wij vrezen voor de veiligheid van moeder en kind. De spreekuren die wij hebben, lopen momenteel uren uit omdat er zoveel vragen zijn.’ Onderzoek in de eigen praktijk heeft uitgewezen dat slechts 3 tot 5 procent kiest voor een bevalling in Emmen. De meesten willen dan naar Zwolle, Assen of Hardenberg. Atje’s collega Nelleke Gosker, werkzaam als verloskundige in Meppel, vult aan: Er ligt een haalbaar en werkzaam scenario waarbij in zowel Emmen als Hoogeveen de acute verloskunde en kindergeneeskunde open blijft. Dit scenario geeft daarnaast tijd om extra kinderartsen aan te trekken. Treant vindt dat echter geen duurzame optie. Het is voor ons echt onbegrijpelijk dat Treant de sluiting tóch doorzet en hiermee willens en wetens moeders en (ongeboren) kinderen extra risico laat lopen alléén omdat het niet duurzaam is?! Als we het hebben over duurzaam tegenover niet veilig, dan zou de keuze niet moeilijk moeten zijn toch? Er zijn bovendien genoeg kinderartsen in het westen van het land. Je maakt mij niet wijs dat wij met elkaar niet een plan kunnen bedenken om hen toch hier naartoe te kunnen halen.’

Oorverdovende stilte

De menigte is gearriveerd op het plein voor de ingang van Bethesda. Na 1 minuut ‘oorverdovende’ stilte, ‘want erger nog dan het hardste lawaai is de stilte na de ramp’, aldus Kappers, volgt 1 minuut met een hels kabaal. Vanachter ramen in de hoogte kijkt heel wat verplegend personeel naar de menigte. Carla van de Wiel, voorzitter van de Raad van Bestuur, had vrijdag al aangegeven niet aanwezig te zijn, omdat zij thuis in Zwolle het werk voor komende week wil voorbereiden. Even is er de hoop dat Selma Hoekstra namens Treant de actievoerders toespreekt. Het blijkt ijdele hoop. Treant wil geen verantwoording afleggen en is daarmee deze ochtend de grote afwezige. ‘Respectloos!’, reageert een van de demonstranten woedend. Hij krijgt bijval. ‘Boeh’, klinkt het luidkeels. Het verschil met vijf jaar geleden kan niet groter, toen actievoerders door het toenmalige bestuur met koffie, thee en koekjes werden onthaald.

'Dit verrekte plan moet van tafel'

Marnix Koppe, die 26 jaar als gynaecoloog gewerkt heeft in Bethesda, neemt als laatste het woord. ‘Sluiting van de kinderafdeling en de verloskamers is het einde van Bethesda’, voorspelt hij, zoals eerder ook de Denktank al aangaf. ‘Dit verrekte plan van Treant moet dan ook van tafel.’

'De moeite van het proberen waard'

De 11-jarige Yashlin Stevens uit Hoogeveen trommelt nog één keer met haar drumstokken hard op een koektrommel, die inmiddels flink is ingedeukt. Papa Arno kijkt lachend toe. ‘Thuis kunnen onze vier dochters ook heel wat lawaai maken, dus we dachten: ze kunnen prima mee.’ Yashlin, de oudste van de vier meisjes, keek er gisteravond al reikhalzend naar uit. ‘Ik vind het raar dat kinderen die heel erg ziek zijn en in het ziekenhuis liggen, straks ver van hun ouders verwijderd zijn’, zegt ze wijs. Vader Arno vervolgt: ‘Wanneer je vier jonge kinderen hebt, dan weet je wat het belang is van een ziekenhuis in de buurt. Verdwijnt de kinderafdeling van Bethesda dan zijn wij aangewezen op Zwolle of Assen. Emmen komt daarbij niet eens in mij op. Mede omdat het niet bekend staat als een kwalitatief goed ziekenhuis.’ Hij begrijpt helemaal niets van de keuze van Treant. ‘Het is het verplaatsen van het probleem van Emmen naar Hoogeveen. Treant moet zorgen dat het kinderartsen wat te bieden heeft.’ Of de actie Treant op andere gedachten zal brengen? Ook Arno moet het antwoord schuldig blijven. ‘Maar als je niets doet, weet je sowieso dat het plan doorgaat. Het is de moeite van het proberen in ieder geval waard.’ 

'Bethesda en Refaja geofferd voor Scheper'

Hoewel de opkomst tegenviel, kijkt Jutta van den Oord toch met een tevreden gevoel terug. ‘Hoogeveen steekt niet snel het hoofd boven het maaiveld uit, maar wél als het om Bethesda gaat. Het is óns ziekenhuis. Het voelt alsof Bethesda en Refaja worden geofferd voor Scheper. Volgens Treant is het een voorgenomen besluit, maar ik heb gehoord dat cliënten al een brief hebben ontvangen met de mededeling dat ze vanaf het najaar naar Emmen moeten.’ Zij hoopt nu vooral op een stap van het college. ‘Ik heb de vraag ook gesteld tijdens de gemeenteraadsvergadering donderdag: is het college van plan het vertrouwen in de Raad van Bestuur en de Raad van Toezicht van Treant op te zeggen?’

'Ik wil kunnen zeggen: ik heb gedaan wat ik kon'

Ook Kappers zegt blij te zijn dat dit statement is gemaakt, maar hij had eveneens een veel grotere opkomst verwacht. SBS6, NOS en RTL hebben tv-opnamen gemaakt. De actievoerder van het eerste uur duimt nu dat de beelden vandaag heel Nederland in gaan. Hoop dat de afdeling Verloskunde open blijft, heeft Kappers niet meer. ‘Treant is heel veel beloftes niet nagekomen, maar deze maakt ze helaas wel waar. Maar, om met de woorden van Johan Cruijff te spreken: de wedstrijd is pas verloren als het allerlaatste fluitsignaal klinkt. Ik wil later in ieder geval kunnen zeggen: ik heb gedaan wat ik kon.’