‘Het gaat om een grotere bewustwording van toegankelijkheid’

Hoogeveen – Hoe is het als je niet kunt zien en je wilt gaan eten in een restaurant? Hoe is het te ervaren als je niet weet wat je eet? Dat gaan zeventig personen dinsdag ervaren in eetcafé De Beurs in Hoogeveen tijdens een blind belevingsdiner.

De Hoogevener Renzo van Buuren liep al enige tijd met dit idee en deze primeur voor Hoogeveen past goed in de Week van de Toegankelijkheid, die van 2 tot 8 oktober plaatsvindt en als thema ‘Aan tafel, uitgaan voor iedereen’ heeft.

Renzo van Buuren is slechtziend en hij is de initiatiefnemer van het blind belevingsdiner, maar hij benadrukt dat hij niet de hoofdpersoon is. ‘Het gaat niet om mij, maar het gaat mij  puur om de bewustwording van de Hoogeveners en de Hoogeveense horeca over het belang van toegankelijkheid voor mensen met een functiebeperking of chronische ziekte. Ik kwam op het idee door veel vragen van mensen om me heen. Zij vroegen mij hoe ik als slechtziende bepaalde dingen doe. Mensen zijn nieuwsgierig en daardoor is het blind belevingsdiner ontstaan. Ik zag dat de Week van Toegankelijkheid zou plaatsvinden en dat is een mooie kapstok.’

Van Buuren benaderde Roel en Marjan Wink van eetcafé De Beurs aan de Kerkstraat en zij reageerden meteen enthousiast. Het bijzondere diner is nu al een groot succes, want de zeventig beschikbare plaatsen waren vrij vlot gereserveerd en het eetcafé zit 3 oktober dan ook helemaal vol.

Blind belevingsdiner

Bij binnenkomst worden deelnemers met een slaapmasker geblinddoekt zodat de rest van de avond ‘blind’ beleefd zal gaan worden. In het absolute donker wordt vervolgens een driegangendiner geserveerd waarbij deelnemers niet van te voren weten wat er op het menu staat. De enige keuze die ze van tevoren hebben is of men vlees, vis of vegetarisch wil eten. Lukt het om met mes en vork netjes te eten? Blijft alles op het bord liggen of verdwijnt dit ongemerkt ernaast of op de grond? Hoe is het om te ervaren als men niet weet wat men eet? Wat ruiken de deelnemers en wat proeven ze? Het doel van deze avond is om te beleven hoe iemand die blind is, een diner ervaart. Het blind belevingsdiner sluit aan bij het thema van de Week van Toegankelijkheid van dit jaar, ‘aan tafel, uitgaan voor iedereen’, de toegankelijkheid van horeca.

Aan het eind van de avond wordt er afgerekend en hoe houden de deelnemers controle bij contante betaling of bij pinnen als men niet ziet wat men doet? Allemaal vragen waarop de zeventig deelnemers na afloop antwoord kunnen geven. Er is dan gelegenheid voor de deelnemers om ervaringen uit te wisselen. Pianist Bert Louissen verzorgt de muzikale omlijsting van de avond en hij zal nummers van blinde zangers zoals onder andere Stevie Wonder en Jules de Corte ten gehore brengen.

Renzo van Buuren beseft terdege dat het belevingsdiner niet voor honderd procent weergeeft hoe een blind of slechtziend persoon zich voelt. ‘Het grappige is dat de deelnemers zich een avond ‘blind’ laten zijn. Iedereen heeft soms wel eens een beperking. Als je arm in het gips zit of je hebt je bril vergeten. Dan pas merk je welke beperkingen iemand kan tegen komen die altijd beperkt is vanwege een handicap. De deelnemers kunnen na afloop van het diner de blinddoek weer afdoen, maar iemand die blind is niet. Ik kan de wereld niet zo maar veranderen, maar het gaat mij om de bewustwording. Ik vind het belangrijk dat mensen er bij stil staan. Bewustwording is het begin van verandering en ik hoop dat mensen hierover gaan nadenken en een oplossing proberen te vinden. Het is een cultuuromslag en dat duurt jaren.’

Van Buuren was enorm blij met de enthousiaste reactie van Marjan en Roel Wink van De Beurs. ‘Ik merkte dat ze direct gingen nadenken over de toegankelijkheid voor mensen met een beperking in hun eigen zaak. Dat zij er alleen al over nadenken vind ik pure winst. Dat is een begin. Meer kun je nu ook niet verwachten. Als je aan een dergelijk diner begint is de volgende stap dat er voldoende belangstelling moet zijn. Het eetcafé moet wel vol zitten en dat is fantastisch gelukt. Het mooie is dat Roel en Marjan Wink direct enthousiast waren en dat vind ik fantastisch.’

Groot succes

Roel Wink hoefde inderdaad niet lang na te denken over de medewerking aan het blind belevingsdiner in zijn eetcafé. ‘Wij willen hier graag aan meewerken. We zijn benieuwd hoe de mensen het beleven om met een masker op te eten. We maken de zaak donker en het kan voorkomen dat men met onbekenden aan tafel zit. We leggen voordat we gaan serveren uit wat ze op tafel krijgen. Ze mogen eerst proeven. Alles gebeurt op de tast. Het is een groot succes, want de zaak zit helemaal vol. Daarom hebben we besloten op 7 november voor de tweede keer een belevingsdiner te organiseren. Dat gaat door, mits er voldoende aanmeldingen zijn. Er hebben zich daarvoor al mensen gemeld. Als er genoeg animo voor is zijn we van plan dit vaker te doen,’ zegt Roel Wink.

De landelijke Week van de Toegankelijkheid vindt jaarlijks plaats en heeft elk jaar een ander thema. Het Revalidatiefonds wil met het thema ‘Aan tafel, uitgaan voor iedereen’ een grotere bewustwording van toegankelijkheid teweegbrengen. Daarom is alle aandacht tijdens deze week erop gericht dat mensen met een beperking of een chronische ziekte, zonder belemmeringen overal kunnen eten, uitgaan en elkaar kunnen ontmoeten. Het gaat om toegankelijkheid van de horeca en dan gaat het om de fysieke toegankelijkheid, goede en duidelijke informatie over het menu en de bereikbaarheid, kosten, sanitaire voorzieningen, bejegening, service en akoestiek. Dit geldt niet alleen voor horeca, kantines of terrassen, maar ook voor evenementen en festivals. Met het belevingsdiner in De Beurs wil de organisatie graag dat de Hoogeveense horeca en de bevolking er meer van bewust wordt dat toegankelijkheid als vanzelfsprekend gewoon kan zijn en eigenlijk ook heel vanzelfsprekend is. Van Buuren benadrukt dat aanpassingen voor mensen met een beperking in de horeca in negen van de tien gevallen voor iedereen beter is.

Digitale toegankelijkheid

Ook bij het gebruik van computers ondervinden mensen met een visuele beperking problemen. Ondersteunende software kan bijvoorbeeld bestaan uit het toevoegen van een braille leesregel of een voorleesprogramma op de computer. Deze aanpassingen kunnen ervoor zorgen dat websites van bijvoorbeeld restaurants goed te lezen zijn voor iedereen. Op 14 juli 2016 heeft de Nederlandse regering het VN verdrag voor mensen met een beperking geratificeerd. In dit verdrag is bepaald dat mensen met een beperking recht hebben op gelijke toegankelijkheid. Dit wil zeggen dat zij zich evenredig zelfstandig moeten kunnen redden. Dit geldt voor zowel fysieke als voor digitale toegankelijkheid.   

De gemeente Hoogeveen ondersteunt het initiatief van het blind belevingsdiner van harte. Momenteel is de gemeente bezig met beleid te maken op het gebied van toegankelijkheid en het blind belevingsdiner valt daarmee mooi samen. ‘Het is allemaal een mooie toevalligheid van omstandigheden. Ik had het idee van het belevingsdiner en toen merkte ik dat het thema met de toegankelijkheid van de horeca te maken had en tevens merkte ik dat de gemeente met toegankelijkheid bezig is. Het kan toch niet mooier? Ik hoop dat de mensen het blind belevingsdiner leuk zullen vinden en zich bewust worden van de belemmeringen die dat met zich meebrengt. Zonder bewustwording kan niemand er iets mee doen.’