Dé bril brengt familie Post weer samen in Nieuwlande

Nieuwlande - De kans lijkt klein dat de te koop staande gereformeerde kerk in Nieuwlande een onderduikersmuseum gaat worden, nu de Hersteld Hervormde gemeente Hollandscheveld de hoogste bieder blijkt te zijn.

De nazaten van verzetsheld Johannes Post hopen vanuit het diepst van hun hart dat in ieder geval het onderduikershol onder de kerk behouden blijft. Zij waren er zelf zaterdag te gast om de donkere, lage, deprimerende ruimte waar zoveel is gebeurd, met eigen ogen te bekijken. Het maakte indruk. Maar hun bezoek aan Nieuwlande had nog een doel. En dat had alles te maken met een bril.

Ieder lid van de familie Post, jong en oud en ook de 'koude' kant, kent het brilletje. De beroemde bril van verzetsheld Johannes Post uit Nieuwlande, die hij droeg in de Tweede Wereldoorlog als vermomming. Een bril die helaas zijn leven niet heeft kunnen redden. Er is slechts één foto van hem bekend waarop hij staat met die bewuste bril. Te vinden onder meer in het boek 'Johannes Post, een biografie. Exponent van het verzet' van drs. G.C. Hovingh. Een zwart/gouden brilletje met rond montuur dat 72 jaar na de Tweede Wereldoorlog een familie, waarvan velen elkaar nauwelijks tot niet kenden, bij elkaar heeft gebracht.

Huize Post

'Het verhaal begint in Huize Post aan de Brugstraat in Nieuwlande. Daar dook de bril op toen mijn vader, Alie Hospers (aangetrouwd, red.), ging verhuizen. Ik zag 'm en wist gelijk om welke bril het ging. Ik kende het verhaal erachter. Mijn vader had het mij verteld', begint Hilda Brandorff in de koffieruimte van de kerk haar relaas. Langzaam maar zeker druppelt de familie Post binnen, waarvan een aantal de kerk in het verleden vaak heeft bezocht. Er klinken heel wat oh's en ah's ter herkenning. Het is de kerk waar onder meer de jongste zoon van Johannes Post is gedoopt. De zoon Johannes Marinus Evert, roepnaam Johannes jr., die werd geboren een kleine negen maanden nadat zijn vader Johannes Post was gefusilleerd.

Hilda Brandorff vervolgt haar verhaal: 'Ik nam de bril mee naar huis in Hardenberg. Op een bepaald moment heb ik hem aan mijn oudste dochter Rona gegeven en het verhaal erbij verteld. Ik zei erbij: als jij niet meer weet wat je ermee moet, brengt 'm dan naar het Verzetsmuseum in Amsterdam.'

Tijdens een reis naar Jeruzalem ontdekte Hilda tussen de mede-reizigers iemand met de naam Anne Post, afkomstig uit Rijnsburg, waar Johannes Post destijds een veilige toevlucht zocht omdat zijn broer Henk er gereformeerd predikant was. 'Ik zag zijn gezicht en wist: dit is familie. Ik vertelde hem over het brilletje dat ik in bezit had en vroeg hem: 'wat moet ik ermee doen?' Ook Anne noemde het Verzetsmuseum in Amsterdam. Tegelijkertijd liet het verhaal hem niet los. 'Eenmaal thuis dacht ik: deze bril hoort bij de familie Post. Nadat ik op de erebegraafplaats Overveen in Bloemendaal, waar Johannes Post begraven ligt, was en daar ook weer familie trof wist ik het helemaal zeker. Ik heb er weken mee rondgelopen, maar heb toen toch Hilda gebeld met de vraag of ze de bril aan de zoon van Jan Post, de onlangs overleden jongste zoon van Johannes, wilde geven, die eveneens Johannes heet.' 

Achterkleinzoon

Toen het ei was gelegd, bleek de bril echter verdwenen. Rona: 'Ik verzamel oude objecten, maar moest omdat we ons huis in Hengelo te koop zetten alles in dozen op zolder opslaan. Ik wist niet meer in welke doos de bril zat. Eenmaal verhuisd kwam hij gelukkig weer boven water.'
Zaterdagochtend was het moment eindelijk daar dat de bril werd overhandigd. Niet aan Johannes Post zijn kleinzoon Johannes, die er niet bij kon zijn, maar aan diens zoon Jonah, die ook Johannes als doopnaam draagt.

Maar ook wordt het onderduikershol in het bos bezocht én de onderduikersruimte onder de kerk. Nieuwsgierig kijkt Jonah onder de vloer. Hij kruipt erin en brengt verslag uit aan de rest. 'Het loopt een heel eind door en is best laag. Ik kan mij nauwelijks voorstellen dat mensen hier lange tijd hebben gezeten', zegt hij zichtbaar onder de indruk. Jacqueline van der Oord-Post uit Brielle, dochter van de jongste zoon van Johannes Post, kijkt toe. 'Het is heel bijzonder hier nu te zijn. Ik heb de verhalen allemaal gelezen, maar als je het met eigen ogen ziet gaat het ineens veel meer spreken. Zo'n twintig jaar geleden is nog één keer De Duikelaar, het krantje dat in de Tweede Wereldoorlog op deze plek onder de vloer werd gedrukt, uitgegeven. Daarin was te lezen dat de jongens tijden de preek op zondag onder de grond zaten en muisstil moesten zitten. Het ging om leven en dood. Dat is toch niet voor te stellen.'