Dagboeken van een Joodse vrouw die twee kampen overleeft leidt tot oorlogsboek

Het oorlogsdagboek ‘Zoiets kun je enkel begrijpen als je het meemaakt - Dagboek van Ellen Deitelzweig Senior’ verschijnt op 1 december.

In augustus 2018 werd aan Herinneringscentrum Kamp Westerbork een enorme collectie documenten, foto’s en voorwerpen geschonken. In de verzameling bevonden zich drie schriftjes. Het bleken de dagboeken te zijn van een Joodse vrouw, Ellen Deitelzweig Senior (1907-1997).

Ellen Deitelzweig Senior werd geboren op 28 november 1907 in Hamburg. Ze volgde een opleiding voor verpleegster en besloot in april 1934 naar Nederland te gaan voor een stage. Hier leerde ze haar vriendinnen Tonny en Suus kennen. Door haar keuze een opleiding in het buitenland te volgen ontkwam ze aan de anti-Joodse politiek in het Duitsland onder Hitler.

Ze werkte als verpleegster in Den Haag, als ze in december 1942 wordt opgepakt en naar Kamp Westerbork wordt gestuurd. Hier krijgt ze een baantje als verpleegster in het kamp-ziekenhuis. Op 6 januari 1943 begint ze in dit kamp te schrijven in een schriftje met de aanhef ‘Lieve Tonny’. Na Kamp Westerbork volgt Theresienstadt en vervolgens wordt ze op uitwisselingstransport naar Zwitserland gestuurd. Ze eindigt haar laatste dagboek op 21 augustus 1945, het moment waarop ze eindelijk weer onderweg is naar Nederland.

Deze dagboeken zijn de getuigenis van een Joodse vrouw die zich in de kampen Westerbork en Theresienstadt onder onmenselijke omstandigheden probeert staande te houden. Door het schrijven in haar dagboek trachtte ze vat te krijgen op de werkelijkheid.

Rob Roos, dierbare vriend en pleegzoon van vriendin Suus, bewaarde na de dood van Ellen Deitelzweig Senior haar dagboeken en documenten. Na het overlijden van Rob droeg zijn vrouw, Joke Roos-Vermeulen, de dagboeken over aan het Herinneringscentrum Westerbork. Zo werd het mogelijk om nu, 75 jaar na de terugkeer van Ellen naar Nederland, haar verhaal door te vertellen. Het boek is vanaf 1 december verkrijgbaar via www.inboekvorm.nl, de boekhandel, www.bol.com en in de winkel van Herinneringscentrum Kamp Westerbork.