Waarom is vliegtuigbom niet eerder ontdekt?

Hoogeveen - Hoe kan het dat na een uitgebreid grondonderzoek alsnog een vliegtuigbom uit de Tweede Wereldoorlog wordt aangetroffen, zoals donderdagmiddag gebeurde aan de Toldijk? Dat onderzoek is afgelopen voorjaar uitgevoerd door het Zwolse bedrijf Tavela B.V. met als conclusie: geen verdachte objecten. Directeur Bert Lammers legt uit.

,,Wanneer je geofysisch onderzoek doet, zoek je naar objecten in de bodem. Dat onderzoek wordt bepaald door materiaal, ligging en grondsoort. De door ons opgehaalde gegevens, worden doorgestuurd naar een gespecialiseerd bedrijf, dat de data analyseert en naar eventuele verstoringen kijkt.” Het donderdag aangetroffen object is volgens Lammers wel gedetecteerd, maar de waardes erbij waren zo ‘abnormaal laag’, dat een explosief werd uitgesloten. ,,De analist heeft vermoedelijk gedacht dat het om een boutje of iets dergelijks ging. Het is oprecht een raadsel dat deze bom zo weinig verstoring heeft gegeven. Het is een vraag die nooit beantwoord zal worden.”

Lammers werd nog diezelfde middag op de hoogte gebracht van de vondst in Hoogeveen en is direct naar de locatie afgereisd. ,,Want dit is natuurlijk niet wat je wilt.” Tevens is de dit voorjaar opgehaalde data opnieuw geanalyseerd. Wederom kwam daaruit niet naar voren dat het om een explosief zou gaan. ,,We hebben hier te maken met een afwijking. Die kans bestaat altijd, maar die kans is zo minimaal.”

Ook is tijdens die herbestudering gelet op lage waardes, waarbij een second opinion is gevraagd van de leverancier van de apparatuur waarmee het onderzoek destijds is uitgevoerd. Dat leverde niets op, waardoor volgens Lammers niet gevreesd hoeft te worden voor meer explosieven op de bouwlocatie aan de Toldijk.

Volgens de directeur is het voor het eerst dat Tavela hiermee geconfronteerd is. ,,Maar vraag je collegabedrijven, dan zal iedereen zeggen dit wel eens te hebben meegemaakt. Het komt in dit geval door de grondsoort en de ligging. Ligt het object horizontaal, dan is er sprake van een grotere verstoring. Het ging hier om een verticale puntverstoring.”

Schadeclaim?

De aangetroffen vliegtuigbom had onder meer tot gevolg dat de werkzaamheden van zowel Strukton als Rendo tijdelijk stilgelegd moesten worden. De hiermee gepaard gaande kosten zijn aanzienlijk, evenals de inzet van politie en EOD. De mogelijkheid tot een schadeclaim wuift Lammers van de hand. ,,Dat is niet aan de orde.”

Hoe groot de geleden schade precies is en of er toch een schadeclaim wordt ingediend, is onbekend. Strukton verwijst door naar ProRail, omdat die de opdrachtgever voor de werkzaamheden zou zijn. Aldert Baas, woordvoerder van ProRail, laat weten: „De aandacht is primair naar een goede afhandeling gegaan, zodat het werk voortgang kan vinden. Vragen over wat dit betekent voor het werk en eventuele kosten gaan we komende tijd onderzoeken en met onze aannemer bespreken.”