Bewoners van flats Vermeerstraat en Jan Steenstraat trekken aan de bel: ‘Woningen zijn levensgevaarlijk voor gezondheid en veiligheid’

De flats aan de Jan Steenstraat en de Vermeerstraat (bouwjaar 1958/1959) zijn onlangs opgeknapt door woningcorporatie Domesta, maar de bewoners van de flats trekken aan de bel. De woningen zijn zo vochtig en schimmelig dat zij er ziek van worden.

,,Domesta stelt alle bewoners van de flat nog steeds bloot aan gevaarlijke en ongezonde leefomstandigheden, zonder ook maar de verantwoordelijkheid te nemen voor de staat van de woningen”, vertelt oud-bewoner Angelique Boertien. Wegens gezondheidsproblemen is zij net verhuisd. ,,Toch wil ik me hard maken voor de andere bewoners om de leefomstandigheden te veranderen. De woningen moeten eigenlijk onbewoonbaar worden verklaard.”

Boertien woonde elf jaar in het appartement aan de Jan Steenstraat. ,,Onderin, op de begane grond. De eerste 6 jaar heb ik nergens last van gehad. Ik woonde er met plezier.” Domesta besloot dat het sloopwoningen waren en Ad Hoc nam het beheer over. (Ad Hoc is een antikraakbeheerder - redactie) De flats zouden plaatsmaken voor nieuwbouw. In 2015 werd toch anders beslist. De woningen werden opgeknapt en weer verhuurd door Domesta. De flats werden onder meer voorzien van centrale verwarming, isolerende beglazing, vloerisolatie, dakisolatie, schuurisolatie en waar nodig werd achterstallig onderhoud uitgevoerd. Volgens Domesta staat voor dit najaar de spouwmuurisolatie gepland.

Onderzoek in woning

Volgens Boertien is er veel te weinig gedaan. De muren hadden volgens haar geïmpregneerd moeten worden. ,,De luchtvochtigheid in de woning is vaak boven de 80 procent. De bewoners hebben nu meters in de woningen en er is laatst iemand van bureau Strooming geweest, die metingen moest verrichten. Die man schrok enorm. Hij vond ook dat deze appartementen allemaal onbewoonbaar verklaard moeten worden. Het vocht is via de muren overal ingetrokken. Overal zitten schimmelplekken, het huis stinkt en de vloeren zijn zo poreus dat mijn buurman met een pen vanaf de kelder een gat kon prikken naar onze woning. De andere buurman heeft dikke scheuren in de douche en kijkt zo door de gaten naar buiten.”

Al dat vocht zorgt ervoor dat het elektriciteitsnetwerk bijna is geoxideerd. ,,Dat kan weer leiden tot brand”, aldus Boertien. ,,Toen we vorige week onze lampen van het plafond afhaalden, waren alle kroontjes geoxideerd. Levensgevaarlijk. Er is hier geen brandtrap. Er woont een gezin met drie kinderen op de bovenste etage. Als er brand uitbreekt, wat dan? Ze kunnen niet weg. Dat is echt een grote angst.”

Klachten in de wind geslagen

Vooral gezondheidsproblemen baren de bewoners van de appartementencomplexen veel zorgen. ,,Al jaren worden klachten in de wind geslagen en niet serieus genomen door Domesta. Het is een ernstig probleem en ik begrijp niet dat dit nog kan anno 2020. Er zijn meerdere bewoners die dus nu ziek zijn. Bijvoorbeeld chronische ziektes aan luchtwegen, die opgelopen zijn door het hardnekkige schimmel- en vochtprobleem. Artsen bevestigen dat dit komt door blootstelling aan schimmel”, vertelt Boertien, die ook astma heeft gekregen door het wonen in deze woning.

Boertien is niet de enige die last heeft van schimmel en een hoge luchtvochtigheid in de woning. Ook Sam Burgel en haar vriend Mick van den Berg kampen al jaren met problemen in hun appartement. Ook dit stel woont aan de Jan Steenstraat. Sam heeft al jaren keel- en neusproblemen en loopt ervoor bij de KNO-arts. ,,Deze woningen zijn eigenlijk onbewoonbaar”, verklaart Sam. ,,Het stinkt in huis, we hebben ons bed en ons matras moeten vernieuwen omdat het onder de schimmel zat en van ons laminaat is weinig meer over. Alles zit onder schimmel.”

Slecht ventileren

Het begon bij Mick en Sam in 2016. Ze hadden schimmel in de douche, woonkamer, slaapkamer en keuken en ze trokken aan de bel. ,,Toen werd gezegd dat het aan ons lag, omdat we slecht ventileerden. Er werd ook gezegd dat we de enige waren die last hadden van schimmel en hierover klaagden. Dat blijkt dus niet zo te zijn. Alle buren hebben er last van en tegen hen allemaal is hetzelfde gezegd. Zij zouden de enige zijn met deze klachten.”

Domesta plaatste een wand tussen de slaapkamer en de woonkamer, dat was eerst een ruimte. ,,Nog steeds werd gezegd dat alle schimmel door ons kwam. Dat we slecht ventileerden. Maar dat is niet zo. Wij hebben altijd ramen openstaan. Vooral in de slaapkamer. Als we dat niet doen, worden we met een volle neus wakker. Het is gewoon echt vies. Na het werk gaan we niet met plezier naar huis. Het is overal zo vochtig. Het laminaat is kromgetrokken en de geur is niet fijn.”

Ook stookt het stel erg veel en de rekening loopt ieder jaar op. ,,De woning is slecht geïsoleerd en de muren zijn altijd koud. Het is hier amper warm te krijgen. Dit jaar moeten we bijna 600 euro bijbetalen, terwijl we al 139 euro per maand betalen voor een appartement van 42 vierkante meter. Dat is zo ontzettend veel en dat komt omdat de woning van zichzelf zo slecht ventileert. Omdat we wegens de stank de ramen open moeten houden, vliegt alle warmte er zo uit.”

Meting bij het raam

Afgelopen week hadden Sam en Mick een gesprek met de woningbouwvereniging. ,,Ik blijf erbij dat ze ons echt slecht behandeld hebben. Ze kijken liever weg, in ieder geval, dat deden ze. Nu wordt er wel naar een oplossing gezocht, maar deze woningen zijn rijp voor de sloop. Het luchtvochtigheidsgehalte is heel hoog. Een extern bedrijf, Strooming, doet momenteel onderzoek, maar het kastje voor de metingen is bij het raam geplaatst. Omdat we het raam open moeten houden, meet het apparaat de buitenlucht. Volgens mij klopt dat niet.”

Sam maakt zich ook ernstige zorgen om haar hondje. ,,Hij is wat ouder en snurkt gigantisch. Dat doet hij nergens, alleen thuis. Het is alsof hij moeite heeft met ademhalen. Er werd ons geadviseerd door Strooming om schoon te maken met Dettol en chloor. Dit mag officieel niet omdat het super giftig is voor onze hond en ook slecht voor onze gezondheid.”

Zwak en moe

De buurvrouw van Sam, Kim Kleter, heeft sinds ze in het appartement aan de Jan Steenstraat woont, ook problemen met haar gezondheid. Ze is volledig door de mangel gehaald bij de huisarts en in het ziekenhuis, maar lichamelijk moet ze helemaal in orde zijn. ,,Toch hebben mijn vriend en ik bijna geen energie. Als we op vakantie zijn, leven we helemaal op. Soms slaapt mijn vriend twee nachten bij zijn ouders en ook dan voelt hij zich veel beter. Dat is na een dag in ons appartement meteen weg. Als we wakker worden, hebben we allebei een verstopte neus, ook al staat het raam op de slaapkamer wagenwijd open. Verder hebben we een paar keer per jaar voorhoofdsholteontsteking, altijd een zere keel, vaak een bloedneus en mijn vriend had laatste zelfs hartkloppingen. We voelen ons altijd zwak en moe. Dat is toch vreemd, ik ben net 23 jaar geworden!”

Ook Kim en haar vriend hebben last van schimmel in de woning. ,,Laatst heeft de woningbouwvereniging de schimmel in de woonkamer en douche ‘verholpen’ met een likje verf. Het is nog niet teruggekomen, maar het zit hoe dan ook gewoon in de muren. Dat kan niet gezond zijn! Soms hangt er zelfs een vage waas in huis, alsof je het vocht in de kamer ziet hangen.”

Afwimpelen

Kim heeft veel gesprekken gehad met Domesta, maar het haalt volgens haar weinig uit. ,,Als we bellen over schimmel zeggen ze: ‘We komen over twee weken wel langs’. Ze stellen alles uit. Als ze hier komen dan proberen ze ons af te wimpelen met te zeggen dat we beter moeten schoonmaken en ventileren. Ik maak heel veel schoon en we ventileren de hele dag door. Met de ramen dicht krijgen we ook meteen hoofdpijn.”

Kim en haar vriend willen graag verhuizen, maar dat is lastig. ,,Ik wil graag een huis kopen en heb op mijn werk een intentieverklaring gevraagd zodat we een hypotheek kunnen krijgen. Omdat ik enkele keren ziek ben geweest door de slechte staat van de woning, krijg ik die verklaring nog niet. Mijn toekomstperspectief hangt zelfs vast aan deze woning en dat is verschrikkelijk. Over een ander huis huren hebben we wel nagedacht, maar de huurprijzen zijn zo enorm hoog. Dat is ook geen optie.”

Volgens Kim kloppen de metingen van Strooming ook niet. ,,Ons kastje stond ook bij het raam en na de metingen kwam naar buiten dat ons kastje maar uur heeft gemeten, terwijl we het kastje best een tijd in huis hebben gehad. En we hebben de meter in de gaten gehouden en we hebben gezien dat het kastje de hele tijd aanstond.”

Problemen in kaart brengen en oplossen

„Wij vinden het heel vervelend dat deze bewoners niet prettig wonen. Daar staan zijn wij als woningcorporatie immers juist voor. We doen er daarom alles aan om het probleem in kaart te brengen en op te lossen. Wij herkennen ons ook niet in deze drie verhalen”, vertelt woordvoerder Liesbet de Groot van Domesta.

„Wij hebben in het verleden inderdaad wel eens een klacht gehad over vocht en schimmel. Dat hebben we toen individueel opgepakt: onderzoeken gedaan, afspraken gemaakt en voorlichting over ventilatie gegeven. Uit een woonbelevingsonderzoek dat we vorig jaar hebben gehouden, gaf 1 bewoner aan last te hebben van vocht en of schimmel. Toen afgelopen najaar bleek dat dit probleem bij meer gezinnen speelde, hebben we het gelijk grondig opgepakt.”

Domesta zegt bij het zoeken naar de oplossing niet alleen op te trekken met bewoners, maar ook met de opbouwwerker en de gemeente. „We organiseerden een aantal bijeenkomsten met bewoners, lieten verschillende onafhankelijke onderzoeken doen en isoleerden de bergingen en het dak. In het najaar – als het flora en fauna onderzoek is afgerond volgt er in ieder geval nog een spouwmuurisolatie. Daarnaast onderzoeken we of er nog meer nodig is om de problemen te verhelpen.”

Bureau Strooming werd ingeschakeld voor een onderzoek naar het binnenmilieu (vocht, schimmel, CO2).

De Groot geeft aan dat de woningcoöperatie niet op individuele gevallen in kan gaan. „We willen benadrukken dat de situatie erg vervelend is voor de betrokken bewoners, maar dat er geen sprake is van een brandgevaarlijke situatie. Uit geen enkele meting is een te hoge luchtvochtigheid gekomen. In het huis van de huurder die verhuisd is, zullen we de elektriciteit vanzelfsprekend controleren zodra zij de sleutels heeft ingeleverd.”

Domesta krijgt van Strooming een individueel rapport per huis. „Wij hebben de rapporten inmiddels -op één na- binnen.” In die rapporten geeft het bedrijf aan waardoor de vocht- en schimmelproblemen kunnen ontstaan en ook wat daar dan aan te doen is.

Domesta bekijkt en onderzoekt nu de aanpak. „In ieder geval komt er nog spouwmuurisolatie. Bij sommige huizen adviseert Strooming een ozonbehandeling. Dat pakken we op in overleg met de bewoners.”

Als de huurders ondanks de contacten met Domesta het gevoel houden dat ze niet goed behandeld zijn, kunnen ze natuurlijk ook een klacht indienen bij de Regionale Geschillencommissie. „Een uitspraak van deze commissie respecteren wij vanzelfsprekend”, vertelt De Groot.

Onderzoek is nog niet afgerond

Sam de Ligt, directeur van Strooming, laat desgevraagd weten dat het onderzoek in de flats aan de Jan Steenstraat en Vermeerstraat nog niet volledig is afgerond. „Wij doen meerdere onderzoeken om helder te krijgen hoe de situatie precies is.” Een definitief rapport is dan ook nog niet opgesteld. Er zijn weliswaar tussenrapportages, maar De Ligt weigert om informatie te delen met derden. ,,Domesta is onze opdrachtgever. Daar gaat ons rapport naartoe. Wil je de inhoud weten, dan moet je bij de woningbouwvereniging zijn.” Zou de uitkomst over de luchtkwaliteit in de appartementen daadwerkelijk slecht zijn, dan geeft Strooming advies over verbetermogelijkheden.

De Ligt is het niet eens met de kritiek van een aantal bewoners dat Domesta te weinig doet met hun klachten. Het feit dat Strooming is ingezet voor onderzoek zegt volgens hem dat er wel degelijk serieus naar de bewoners wordt geluisterd. Dat een van zijn medewerkers tijdens het onderzoek zou hebben beaamd dat de luchtvochtigheid in een van de appartementen veel te hoog zou zijn, wijst hij van de hand. „Onze medewerkers zijn zodanig opgeleid dat zij niets daarover zeggen.”

Op de website van Strooming is te lezen dat bij een verontreinigd binnenmilieu in een woning het risico op gezondheidsklachten sterk toeneemt. ‘Bepaalde fysische aspecten zoals het CO2-niveau, de temperatuur of relatieve luchtvochtigheid kunnen zorgen voor benauwdheid, hoofdpijn, concentratieverlies en comfortbezwaren. Een slecht binnenmilieu kan dan ook een serieuze impact hebben op ons welzijn. Een verhoogde waarde van fijnstof, bacteriën, schimmels en gisten komt vaak voor en brengt serieuze risico’s met zich mee. Zo ook een verhoogde CO2-concentratie, wat dikwijls een indicatie van een slechte luchtkwaliteit of te weinig ventilatie is. Frisse lucht is essentieel om goed te functioneren.”