Overdenking ... Hans Lowijs
Door Hans Lowijs

Geen uitvaart maar oprit

U kent ze vast wel: kerkjes midden op de begraafplaats. En vooral wanneer de bomen zijn gekapt en de haag vernieuwd is zie je de grafstenen van verre. Soms denk ik: al die stenen lijken op de tanden van de dood – je ziet als het ware haar grimmige kaken, waaraan niemand van ons ontkomt.

Eigenlijk is het niet om aan te zien, zeker niet als je bedenkt hoeveel mensen daar liggen, die zijn gekend en waarvan gehouden is. Met bepaalde regelmaat ga ik voor in zulke kerken en zo denk ik elke zondag wanneer ik er voorga aan de dood.

Opstandingsdag

En dan denk ik – God zij dank - aan nog iets anders: wanneer ik daar met de gemeente mag samen komen. Het is ook Opstandingsdag – de christelijke gemeente komt samen op de eerste dag van de week, Opstandingsdag, en zo is er elke zondag iets van Pasen. En dat hebben we hard nodig. Berichten van opstanding, van leven sterker dan de dood, van hoop sterker dan wanhoop, van liefde sterker dan de dood…. Dat de dood níet het laatste woord heeft. Dat elke kerk op zondag open, is daarvan al een teken.

In het kerkje – zo las ik - van het Friese Haskerhorne liggen in het pad – voordat je de kerk ingaat – grafstenen…. De namen zijn niet meer te lezen, gesleten door de tand van de tijd. En je denkt: wat raar, wat een ongepaste manier om overbodig geworden stenen van geruimde graven te recyclen? Zo ga je toch niet respectvol met de doden om?! Totdat je beseft dat er een diepe symboliek achter schuilgaat. Al wie de kerk binnentreedt, loopt over HET teken van de dood heen. Iemand die een dierbare verloren had en waar na enkele maanden de steen werd geplaatst zei: nu zíe ik dat zij echt dood is: zwart op wit, haar naam. Maar op het paadje naar de bewuste kerk over dat teken van dood is dood – loop je heen; je overstijgt het.

Geen doodlopende weg

En zo preekt die grafsteen eigenlijk al voordat de voorganger nog maar één woord heeft gezegd. Dat de dood geen doodlopende weg is. Dat de dood geen afgang is, maar een doorgang. Dat de dood geen uitvaart is maar een oprit. Dat er achter de dood geen muur is maar een open deur naar God.

Zonder Pasen vlieg ik tegen die muur op, kan ik het aanzien van een begraafplaats nauwelijks verdragen. Maar door de Opgestane ga ik over de dood heen naar het leven, zegt dat kerkenpad in Haskerhorne.

Pasen 2020

Over het lijden heen naar licht, naar Leven. Pasen 2020. Wij zitten midden in onze onmacht, en sommigen onder ons voelen zich gezeten in een dal van diepe duisternis. Maar je mag van opstaan weten: En die paasverhalen vertalen – een nieuw begin.

En als je er oog voor hebt zie je daarvan merkstenen in de tijd: Mensen die ja zeggen tegen God, tegen elkaar. Mensen die weer herboren voor elkaar kiezen na een crisis in hun relatie. Mensen die opstaan tegen onrecht. Mensen die niet bij de pakken neerzitten bij opmerkingen als ’t is altijd zo geweest, niets aan te doen’ maar doen wat hun hand vindt om te doen.

Voortaan als ik langs de begraafplaats kom denk ik aan die engel die afdaalde en ging zitten op een grafsteen. En zal eraan denken, God zij dank we leven aan de dood voorbij.

 

En bovenal elke zondag mogen we weer Pasen vieren. En elke keer als we hopelijk straks weer in de kerk samen komen elkaar eraan herinneren: De dood is geen uitvaart, maar een oprit.