SGP Hoogeveen: Geef Tjalmapark naam van joodse godsdienstleraar Mozes Koekoek

Was burgemeester Jetze Tjalma van Hoogeveen zo’n lichtend voorbeeld voor de inwoners dat hij terecht ereburger is geworden? Die vraag stond woensdagavond centraal op de discussieavond van de SGP in Hoogeveen over de man die 31 jaar burgemeester van die gemeente was.

,,Op basis van wat hij gedaan heeft in de Tweede Wereldoorlog mag hij geen ereburger zijn”, aldus SGP-fractievoorzitter Brand van Rijn. De partij dient donderdagavond tijdens de gemeenteraadsvergadering een motie in om hem het ereburgerschap 35 jaar na zijn dood te ontnemen en ook het park achter het raadhuis dat naar hem vernoemd is, een andere naam te geven.

Godsdienstleraar Mozes Koekoek

Van Rijn: ,,Het park zou vernoemd moeten worden naar Mozes Koekoek, die in de 19e eeuw godsdienstleraar was. Zijn naam is aangedragen door de Nederlands Israëlitische Gemeente Drenthe. Wij vinden dat een mooi eerbetoon aan de joodse gemeenschap.”

Tjalma leverde in de oorlog meerdere keren lijsten met namen een adressen van joodse inwoners aan de Duitsers. ,,De eerste keer al op 16 mei 1940. En het bleef niet bij één lijst. Als de Duitsers vroegen om arbeiders of hoeveel vrouwen er nog waren, zorgde Tjalma telkens dat ze een lijst kregen, ondertekend door hemzelf”, zegt historicus Albert Metselaar tegen een volle zaal in de voormalige synagoge.

,,Dat hij na de oorlog burgemeester heeft kunnen blijven, komt omdat de politiek hem de hand boven het hoofd heeft gehouden. ,,Drie zuiveringscommissies, die na de oorlog oordeelden over collaborateurs, vonden dat hij niet aan kon blijven.”

'Uit de kast'

Metselaar deed de afgelopen jaren uitgebreid onderzoek naar Tjalma’s rol in de oorlog. Hij ontdekte dat de voor de burgemeester belastende documenten in een kast belandden, die daarna decennialang gesloten bleef. ,,Zes jaar geleden ging de kast na de zoveelste verhuizing open. Daarom is Tjalma eigenlijk onlangs pas uit de kast gekomen.”

Opmerkelijk is dat het Tjalmapark nooit officieel de naam van de burgemeester naam heeft gekregen, zegt Metselaar. ,,Toen hij in 1958 stopte, werd hem dat toegezegd, maar er is geen raadsbesluit te vinden waarin de beslissing officieel is vastgelegd, dus eigenlijk heeft het nog geen naam.”

Nabestaanden

Een flink deel van de zaal steekt tijdens de SGP-bijeenkomst de hand op als de vraag wordt gesteld of het ereburgerschap Tjalma moet ontnomen worden, maar veel mensen zijn er ook niet uit. ,,Zijn wij de mensen die dat nu, jaren later moeten terugdraaien? Hij heeft ook nabestaanden”, reageert fractievoorzitter Ina Prins van Gemeentebelangen.

De gemeente wil een onafhankelijk extern bureau ook onderzoek naar Tjalma laten doen. ,,Zo willen we een wetenschappelijk onderbouwd advies krijgen. Volgende week beslissen we welk bureau het gaat doen”, aldus een woordvoerder.