Dit zijn de maatregelen van het kabinet tegen de stikstofcrisis

Regio - Een verlaging van de maximumsnelheid op snelwegen, een noodwet voor projecten als dijkversterking, aangepast veevoer en extra geld voor het uitkopen van varkensboeren: premier Mark Rutte presenteerde vanmorgen de kabinetsmaatregelen om de stikstofproblemen het hoofd te bieden.

Maximumsnelheid snelwegen naar beneden 

De plannen lekten grotendeels dinsdag al uit via deze krant. Zo gaat de maximumsnelheid overdag in het grootste deel van Nederland omlaag naar 100 kilometer per uur. Tussen 19.00 en 06.00 uur mag er nog wel 130 kilometer per uur gereden worden. Coalitiepartij VVD voelt er niets voor om de maximumsnelheid altijd én in het hele land te verlagen naar 100 kilometer per uur. Die optie levert wel de meeste stikstofruimte op, maar gekozen is dus voor een compromis.

Deze optie is doorgerekend door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en zou genoeg stikstofruimte moeten opleveren om de woning- en wegenbouw uit het slop te trekken én om de stikstofneerslag in de natuur te verlagen.

Rutte noemde het woensdag in de persconferentie een ‘rotmaatregel’. ,,Niemand vindt het leuk, maar er speelt echt een groter belang. Dit is nodig om te zorgen dat Nederland niet op slot gaat en dat banen verloren gaan.’’ Hij hoopt dat we over een paar jaar opnieuw 130 kilometer mogen rijden, maar benadrukt dat dat niet waarschijnlijk is.

Voor 1 december moet duidelijk zijn wanneer de nieuwe snelheidsmaatregelen ingaan. 

Bouwprojecten

Naast de snelheidsverlaging kondigen zij ook een noodwet aan, waarmee grote bouwprojecten – zoals de kustversterking – door kunnen gaan. Verder trekt het kabinet 250 miljoen euro uit voor natuurherstel, dat wordt onder meer gebruikt voor het afgraven van verzuurde stikstofgrond in Natura2000-gebieden.

Door de maatregelen kan de woning- en wegenbouw het komende jaar doorgaan, zo is de verwachting. Maar er zijn nog méér maatregelen nodig om de stikstofuitstoot verder omlaag te brengen. Daarvoor moet vooral de landbouwsector minder stikstof uitstoten. Die maatregelen, waarbij onder meer boerenbedrijven worden uitgekocht en verplaatst, worden de komende maanden bekendgemaakt.

Aanpassen veevoer

Het kabinet maakte al wel bekend dat boeren hun veevoer moeten aanpassen. Ze kunnen ervoor kiezen om kunstmatige óf natuurlijke toevoegingen te doen, waardoor het stikstofgehalte in het voer fors afneemt.

Uitkopen boeren

Het kabinet stelt zestig miljoen euro extra beschikbaar voor het uitkopen van varkensboeren en om daarmee te voldoen aan het Urgendavonnis. Daarmee wordt die pot dus verhoogd naar 180 miljoen euro. 

Natuur in Nederland herstellen

Het kabinet trekt ook en kwart miljard euro uit voor acties om de natuur in Nederland te herstellen. Het geld wordt onder meer gebruikt om verzuurde stikstofgrond af te graven en grondwaterstanden te verhogen. Het kabinet maakte op 1 november al bekend een half miljard euro uit te trekken voor de aanpak van de stikstofcrisis. De helft daarvan wordt nu ingezet om natuurgebieden in Nederland te versterken.

Met het geld wordt verzuurde stikstofgrond in natuurgebieden afgegraven. Ook worden grondwaterstanden verhoogd, om zo natuurgebieden weer nat te maken.

PFAS

Ook met betrekking tot PFAS volgen maatregelen. Zo gaat het kabinet ook de PFAS-waarde in water meten met een landelijke waarde, gaan de Rijksbaggerdepots open voor vervuilde bagger, en volgen er maatregelen zodat gemeenten snel de hoeveelheid PFAS in hun gebied in kaart kunnen brengen. 

Volgens minister Stientje van Veldhoven (Wonen) kan de doelstelling van 75.000 nieuwe woningen volgend jaar behaald worden met de maatregelen.

Offer voor VVD

Een flinke snelheidsverlaging zat er al weken aan te komen. Het is de enige maatregel die écht helpt om de woning- en wegenbouw met spoed vlot te trekken. De afgelopen dagen onderhandelden de coalitiepartijen over de snelheidsvarianten, zo was het ook een optie om niet op alle snelwegen naar 100 te gaan. Dat bleek ingewikkeld. De VVD regelde dat in de avonduren nog wél gescheurd kan worden.

Al met al is het een offer voor de grootste regeringspartij. Een maand geleden zei VVD-Kamerlid Mark Harbers nog in deze krant dat met een algemene snelheidsverlaging ‘het stikstofprobleem niet wordt oplost’. Gisteren koos Harbers, na een VVD-fractieoverleg, totaal andere woorden: ,,Uiteindelijk moet je, als je deze crisis wilt bestrijden, ook rotmaatregelen nemen.’’