Oosterveen & De Groot biedt oplossing voor verzamelwoede

Steenwijk - Douwe Oosterveen (51) en Fleuranne de Groot (34) runnen samen de onderneming Oosterveen & De Groot. Ze richten zich naast juridische dienstverlening en mediation op hoarding of verzamelwoede en ernstige vervuiling. Daarover kunnen ze hartverscheurende verhalen vertellen. ‘Het geeft ons voldoening dat we met een fikse inzet uitzichtloze situaties kunnen veranderen.’

De gezamenlijke passie voor hoarding en vervuiling deden de zakenpartners op bij hun vorige gezamenlijke werkgever. Douwe was wethouder en Fleuranne jurist bij de gemeente Steenwijkerland. ‘In het jaar dat ik wethouder was, heb ik vijf gevallen van hoarding en ernstige vervuiling meegemaakt. Die hebben me aangegrepen, het is niet gekozen ellende’ zegt de Zuidwoldenaar. Fleuranne legt uit dat hoarding een erkende psychische aandoening is, die je in het Nederlands het beste met verzamelwoede kunt vertalen. Dat kunnen boeken, tijdschriften, kledingstukken, maar ook botervlootjes of bananendozen zijn. ‘Hoarding komt vaak voor in combinatie met meerdere andere psychische stoornissen of een trauma,’ voegt ze toe. Daarbij benadrukt ze dat het hier niet om verzamelaars gaat. ‘Een verzamelaar heeft een verzamelobject, die hij ruilt en tentoonstelt. Iemand met hoarding kan geen maat houden en weet niet meer wat hij heeft, dat is een ziek mens,’ duidt ze het verschil.

Alleenstaanden

Hoarding komt voor in alle lagen van de bevolking, waarbij het meestal om alleenstaanden gaat, die bijvoorbeeld hun werk verliezen of met pensioen gaan en zo de structuur in hun leven kwijtraken. De problemen verergeren vaak door onze individualistische maatschappij met afnemende sociale controle. De universiteit van Groningen schat dat 3.000 mensen in Nederland aan hoarding lijden, dat betekent ongeveer tien gevallen per gemeente.

Grote impact

Oosterveen & De Groot biedt jaarlijks hulp bij zo’n tien gevallen van hoarding en ernstige vervuiling in heel Nederland. Pas nog waren ze betrokken bij een casus in Zuid-Holland van een man en een vrouw die hun huis zo vol gestouwd hadden, dat ze noodgedwongen hun intrek hebben genomen in een woning die ze hebben geërfd. ‘Dit had een grote impact op hun sociale leven, de kleinkinderen kwamen niet meer op bezoek. Ze konden niet meer stoken, want de cv-monteur kon niet bij de kapotte cv-ketel komen. Een heel gevaarlijke situatie ontstond zo, ook met de elektriciteit,’ illustreert Douwe. Een ander schrijnend verhaal vertelt hij over een man wiens hele huis volstond met spullen. ‘Eén onbereikbare kamer hield hij netjes, in de hoop dat zijn vriendin bij hem terug zou komen.’

Hardt

Om hoarding aan te pakken, hebben Douwe en Fleuranne een methode ontwikkeld, die ze Hardt noemen. Hiermee hanteren ze een ‘harde aanpak’ van de problemen, waarbij soms dwangmaatregelen nodig zijn. Tegelijkertijd hebben de partners ‘hart’ voor de personen om wie het gaat. Voor hen willen ze een blijvende gezonde en veilige omgeving creëren. Douwe en Fleuranne bieden hun diensten aan gemeenten aan en werken daarbij samen met alle betrokken hulpverleners en organisaties, die vaak allemaal op hun eigen eiland werken. ‘Wij zijn de overkoepelende partij van de gemeente, politie, ggz, woningcorporaties en brandweer,’ zegt Douwe. Hij laat iedereen de ernst van de problemen inschalen, op grond waarvan hij een zogenaamde Clutter Matrix opstelt. In het ernstige geval als er acuut gevaar is, kan de gemeente de dwangmaatregel Last onder bestuursdwang opleggen en de woning laten leeghalen en reinigen. Vaak kan de bewoner na een week alweer terug naar zijn woning. Oosterveen & De Groot biedt ook hulp aan particulieren als ze zich zorgen maken over hoarding of ernstige vervuiling bij hun familie of buren. ‘Namens de betrokken kunnen wij dan bijvoorbeeld contact opnemen met de gemeente.’

Nazorg

Langdurige nazorg voor de bewoner is bij dit proces heel belangrijk, bijvoorbeeld met een opruimcoach, thuiszorg of psychische hulpverlening. ‘De interventie is vaak een omslagpunt, waarna er weer contact komt met familie en buren,’ weet Fleuranne. Ze noemt daarbij het voorbeeld van een man die aan reuma leed en als gevolg daarvan altijd op blote voeten liep. Hij kwam niet meer buiten en liet zijn drie honden binnen en in de tuin poepen. Na de interventie deed de man afstand van twee honden en werd hij aan zijn voeten behandeld, zodat hij de overgebleven hond weer uit kon laten. Hij kreeg ook weer contact met familie en buren.

Blijft verbazen

In elke gemeente doen Douwe en Fleuranne een of twee casussen, zodat alle betrokken organisaties de kunst kunnen afkijken. Ook scannen wij de organisaties en leveren wij een protocol af, waarmee zij volgende casussen kunnen aanpakken,’ legt Douwe uit. Verder geven zij lezingen en trainingen over hoarding. Het onderwerp grijpt hen bij iedere interventie weer aan en blijft hen verbazen. ‘We realiseren ons dat het iedereen kan overkomen,’ besluit Fleuranne.