Toegoe, de bakermat van de krontjong

Hoogeveen - Eddy Pendjol geeft zondag 21 juli een lezing over het ontstaan en de evolutie van de krontjongmuziek (Maleis: kroncong) in het kunsthuis Venendal aan de Hoofdstraat. Aanvang 16.00 uur.

Deze wereldmuziek is in de 17eeeuw ontstaan in het dorp Toegoe (Maleis: Tugu), op 12 kilometer van Batavia (nu Jakarta). Vrijgemaakte Portugese slaven, Mardijkers, bekeerden zich in die tijd tot het protestantisme en voor hun bewezen diensten kregen ze een stukje land van de VOC, Toegoe. Door vermenging met inheemse vrouwen ontstond er een nieuwe gemeenschap waarvan de leden zich Toegoenezen noemden.

Naast hun gewoontes namen de Mardijkers ook hun muziek, de fado en hun muziekinstrument, de cavacinho (kleine gitaar) mee. Vermengd met onder andere inheemse taal, Moors en Nederlands ontstond de muziek die krontjong wordt genoemd. De Toegoenese afstammelingen van de Mardijkers hebben de krontjong in hun cultuur opgenomen.

Eddy Pendjol

De Toegoenezen hebben de krontjongmuziek eerst door heel Nederlands-Indië (nu Indonesië) verspreid en later ook over de hele wereld. Toen de Toegoenezen in 1950 (na de capitulatie) naar Hollandia op (toenmalig) Nederlands-Nieuw-Guinea moesten vluchten namen zij, naast hun geloof, ook de krontjongmuziek mee. Eddy Pendjol werd, als lid van deze gemeenschap, in 1953 in Hollandia geboren.

In 1962 moest de Toegoenese gemeenschap, waaronder Eddy als kleine jongen, weer vluchten. Ditmaal ging de reis naar Nederland en opnieuw zijn het geloof en de muziek meegegaan. Opgevangen in de Willem de Zwijgerkazerne in Wezep werden zij na twee maanden in kamp Pieterberg te Westerbork ondergebracht in afwachting op hun doorreis naar Suriname. In 1963 vertrok de gemeenschap naar de plantage Slootwijk in Suriname met de hoop om daar een nieuw bestaan op te bouwen. Gitaar en geloof reisden weer mee.

Teleurstelling

Helaas liep dit uit op een teleurstelling vanwege verkeerde verwachtingen en beloftes die niet werden nagekomen. In 1967 trok de Nederlandse regering de stekker uit dit project. Hopelijk voor de laatste keer werd toen alles weer ingepakt en verscheept naar Nederland.

Inmiddels wonen de Toegoenezen al ruim 50 jaar in Nederland en een groot aantal van hen woont in Hoogeveen. De krontjongmuziek wordt nog steeds bedreven, onder andere door Eddy. Hij heeft, samen met de band Kroncong Toegoe Modern, zich als taak gesteld om deze muziek niet verloren te laten gaan.

In de lezing gaat Eddy dieper in op de geschiedenis van de krontjongmuziek, de muziekinstrumenten en liederen. Na de lezing worden enkele krontjongliederen ten gehore gebracht.