’Ik ga gewoon even weer terug in de tijd’ (+ veel foto's)

Hoogeveen - Het eerste H3-festival, wat staat voor Historische Happening Hoogeveen, heeft afgelopen zaterdag duizenden bezoekers op de been gebracht. Het programma loog er niet om, want op verschillende locaties in Hoogeveen vonden diverse activiteiten plaats. Bezoekers konden gebruik maken van bussen, een treintje en een rondvaartboot om van de ene locatie bij de andere te komen.

Eén van de hoogtepunten tijdens deze dag was de pullebokloswedstrijd, waarbij de deelnemers zo snel mogelijk 10 pullen à 25 kilo van de bok moesten lossen.

De tijd van de veenwinning kwam weer terug

Op vier locaties was van alles te zien en te doen rondom het thema Transport en Water. De organisatie heeft voor dit thema gekozen, omdat dit een belangrijke rol hebben gespeeld in de ontwikkeling van Hoogeveen. In de tijd van veenwinning werd het veen getransporteerd en dat gebeurde vooral over het water.

In de passantenhaven ter hoogte van het Zuiderpark liggen twaalf historische schepen, elk met een verhaal en die iets met Hoogeveen te maken hebben. Voordat de bezoekers de schepen kunnen bezichtigen, verricht burgemeester Karel Loohuis het startsein door de scheepsbel flink te laten luiden.

Klaas Knevelbaard van binnenvaartschip Familietrouw, een praam die in 1894 in Veendam werd gebouwd, is één van de 10 vrijwilligers die onder andere zorg draagt voor het onderhoud. ‘We varen de hele zomer van evenement naar evenement. We vertellen belangstellenden graag de verhalen die bij dit schip horen.’ In de beperkte ruimte van de roef, het leefgedeelte, zijn bijna alle onderdelen en materialen nog authentiek. Menig bezoeker verwondert zich bij binnenkomst hoe een gezin met zes kinderen in het begin van de vorige eeuw hebben geleefd.

'In Nederland zijn nog drie schepen die dit hebben'

Knevelbaard: ‘De Familietrouw beschikt nog over een lamme arm, de zijschroef, een voortstuwingssysteem met een hangende schroef. In Nederland zijn er nog drie schepen die dit hebben. De Familietrouw is daar één van.’ Familietrouw heeft een aantal eigenaren gekend, waarvan familie Ploeg de laatste was. Deze schonk de Familietrouw aan het Veenkoloniaal Museum te Veendam.

In het 50 meter lange schip Terra Nova worden herinneringen opgehaald en anekdotes gedeeld tijdens de verhalentafels onder leiding van presentator en oud-Hoogevener Patrick Neumann. Deelnemers aan de sessies zijn personen die allemaal iets te maken hebben gehad met de scheepvaart in Hoogeveen. Zo deelt Willem Verhagen zijn gevoel van vrijheid die hij als kind heeft ervaren. ‘We vaarden altijd op de binnenvaart. In de zomer mocht ik dan weleens mee met andere schippers die over de grote rivieren vaarden. We gingen van de ene plaats naar de andere. Wat vond ik dat prachtig.’ Verenigingsschip Terra Nova leent zich tegenwoordig voor alle mogelijke activiteiten en bijeenkomsten en is voorzien van alle nodige en moderne faciliteiten.

’Op de Oude Jan, een voormalig vrachtschip uit 1912, zwaaien Henk en Inge Fernhout sinds 2004 de scepter. Henk: ‘We zijn een echte schippersfamilie! Al vier generaties!’ Wat ooit de laadruimte was, is tegenwoordig het fraai ingerichte woongedeelte van het echtpaar. De voormalige schipperswoning, waar ooit een gezin met vijf kinderen hebben gewoond, is volledig gerestaureerd en wordt tegenwoordig verhuurd als Bed & Breakfast. Henk: ‘De foto’s van mijn grootouders hebben we hier opgehangen, net als het Rijnschipperspatent van mijn opa.’' Henk wijst naar een ruimte onder de eettafel. ‘Hier onder de vloer zit de drinkwatertank. Dat was altijd de koelste plek en omdat men vroeger nog geen koelkast kende, werden daar etenswaren bewaard.’ Broer Pieter en echtgenote Bertha hebben ook altijd gevaren en vertellen het ene mooie verhaal na de andere. ‘Toen we van het schip af gingen, hebben we een camper gekocht en reizen we wat af. Die vrijheid vinden we heerlijk!’

Stoere mannen en vrouwen op de Schutstraat

Op de hoek van de Schutstraat staat een historische pullebok (praam) met twintig melkbussen, elk gevuld met 25 kilo zand. Dat betekent dat de voorbereidingen voor de eerste pullebokloswedstrijden gereed zijn. Deelnemers moeten, in duo’s, elk tien melkbussen vanuit de bok lossen op de geïmproviseerde kade. Het duo met de snelste tijd wordt in de finale elkaars concurrent, want er kan er maar één de winnaar zijn.

Wethouders Erik Giethoorn en Erwin Slomp trappen af en kunnen de deelnemers die daarna komen de kunsten afkijken. Toeschouwer Jan Reinders: ‘Je moet een bepaalde techniek hanteren, zodat het snel en soepel gaat.’

Ook de vrouwen laten zich van hun sterkste kant zien en vormen Aya Wolting en haar nichtje Marjan Dijkman-Wolting het eerste damesteam. Aya: ‘Ik aarzelde nog wel even bij het horen van 25 kilo.’ Marjan: ‘Uiteindelijk hebben we het tóch gedaan!’

Wie ook spontaan in de praam klimt om deel te nemen is het duo Adri Doldersum en Jan Fidom, bekende Hoogeveense gezichten. Adri: ‘Ik stond te kijken en besloot spontaan om mee te doen. Het viel niet tegen.’

Terug in de tijd

Onder de toeschouwers bevindt zich Rieneke Dunning uit Hoogeveen. ‘Ik zit ernaar te kijken en ga gewoon weer terug in de tijd.’ Haar ouders hadden een boerderij in Fluitenberg met koeien. Nadat deze gemolken werden en de melk was gezeefd, werd het in de pullen gegoten. Deze werden vervolgens koel gehouden met koud water en gekenmerkt. ‘Eén streepje was ochtendmelk, twee streepjes was avondmelk’, vertelt ze. Wanneer de pullen werden opgehaald, hielp de jonge Rieneke vaak mee en gebruikte daarbij een bepaalde techniek. ‘Wacht, ik doe het even voor! Je gaat met de benen uit elkaar staan, je pakt de pulle vast, zwaait ‘m naar voor en achter en bij de derde tel laat je ‘m los!’

Als halverwege de middag de finale wordt gespeeld, hebben in totaal 16 duo’s aan de speciale wedstrijd deelgenomen. Het duo Vugteveen op de derde plaats gaat naar huis met 50 euro en op de tweede plaats eindigt duo Ten Heuvel/Wierda en wint 100 euro. De eerste plaats met 150 euro is voor de gebroeders Mischa en Ostar van Huijstee, waarvan laatstgenoemde de snelste tijd haalt. Als eerste nationaal kampioen pulleboklossen mag hij zich een jaar lang 'Pullevaarder van het jaar' noemen. Mischa: ‘Ik woon tegenwoordig in Smilde en las een paar weken geleden de oproep op RTV Drenthe. Ik heb mijn broer Ostar uit Haarlem gevraagd om samen deel te nemen.’ Of de broers iets hebben met het onderwerp of het thema van het festival moeten ze even nadenken. ‘Onze vader bracht vroeger melk rond in Amsterdam.’

’Thijs van 11 jaar, heeft met zijn zusje Meike (9) broertjes Bram (6) en Luuk (4) de finale vol spanning staan te bekijken. Nadat ze uitgelegd krijgen welke historie de pullevaarder heeft, willen ze het zelf wel even proberen en klauteren in de bok. ‘Dát is best wel zwaar!' Thijs: ‘Ik vind het knap dat die mannen vroeger dit werk hebben gedaan.’

Naast de bezichtiging van historische schepen en de pullebokloswedstrijd, konden bezoekers eveneens oldtimervrachtwagens van de Veteranen Vrachtauto Vereniging Noord Nederland bewonderen. Verder kon er een bezoekje gebracht worden aan het festivalterrein in het Zuiderpark, het waterbedrijf WMD en de maritieme markt met onder andere demonstraties van oude scheepsambachten. De activiteiten werden, geheel passend bij het thema, vrolijk opgeluisterd door shantykoren en de trekharmonicaclub.