‘Met co-creatie kan je veel bereiken’

Hoogeveen - ‘En dan krijg je zomaar de vraag hoe men aan een speciale parkeerplek komt’, zegt burgemeester Karel Loohuis terugblikkend op het eerste Verbindingsfestival, dat vorig jaar januari werd gehouden in het raadhuis.

Hij denkt er met plezier aan terug en kijkt dan ook uit naar morgen. Dan staat de tweede editie van dit festival, waarbij de gemeente en burgers elkaar opzoeken, op het programma. Co-creatie is het nieuwe toverwoord.

Tussen 11.00 en 16.00 uur is er morgen van alles te doen in en rond het gemeentehuis. Het belangrijkste is dat burgers in gesprek kunnen met de burgemeester, raadsleden, wethouders en ambtenaren. En dat levert soms weleens onverwachte vragen op, zoals hoe je aan een speciale parkeerplek komt. ‘De drempel om naar het gemeentehuis te komen blijft groot. Ook spreken mensen je niet zo snel aan wanneer je op straat loopt. Met het Verbindingsfestival willen we mensen over de drempel helpen. Ik heb die man het advies gegeven om zijn vraag bij een bepaalde afdeling neer te leggen. Daar had hij nog niet aan gedacht.’

Het eerste Verbindingsfestival werd januari vorig jaar gehouden en werd een groot succes. ‘Ja, we kregen van meerdere mensen de opmerking dat we het Verbindingsfestival vaker moesten houden. De verschillende bewonersinitiatieven vonden het vooral gezellig om elkaar te ontmoeten en ervaringen uit te wisselen. De gemeente heeft veel rollen’, vertelt Loohuis. ‘De gemeente kan en hoeft ook niet alles te regelen, maar we kunnen wel aanjagen, mensen in contact brengen met de juiste partijen of een duwtje in de rug geven. Neem bijvoorbeeld het Steenbergerpark. Daar is een zeer actieve bewonersgroep die veel activiteiten in het park houdt. Denk bijvoorbeeld aan de fietscrossbaan. De gemeente ondersteunt de initiatiefnemers bij de realisatie daarvan, maar het grootste gedeelte doet de groep zelf. Daarom hebben we de werkgroep Steenbergerpark Leeft ook uitgenodigd om op het Verbindingsfestival aanwezig te zijn. Dan kunnen bezoekers aan het festival hen weer om advies vragen hoe men dingen het beste kan aanpakken. Daar hoeven wij als gemeente niet tussen te zitten.’ Co-creatie noemt Loohuis dit. ‘Als gemeente hoef je dus niet alles te doen, maar je kan wel helpen. Overleg is belangrijk. Je moet met plannen meteen met elkaar in overleg. Op die manier is er echt sprake van burgerparticipatie. Dan heb ik het niet over de formele momenten waar mensen kunnen reageren op plannen. Dat is inspraak, geen burgerparticipatie. Ik denk dat we echt naar een situatie moeten waarbij sprake is van co-creatie. Wanneer er een idee voor iets is, moeten we overleggen voordat de plannen concreet worden, want dan kom je er misschien achter dat iets onmogelijk is of toch anders had gemoeten.’

Terugkerend

Het is de bedoeling dat het Verbindingsfestival een terugkerend evenement wordt. In grote lijnen ziet het festival er hetzelfde uit als de vorig keer, maar er is één groot verschil. Het festival wordt niet meer in januari gehouden. ‘Dat was een verbeterpuntje’, zegt Loohuis met een glimlach. ‘Het was wel erg koud voor de activiteiten die we buiten hielden. Bij de opening van het festival waren er ook niet zoveel mensen. We waren toen benieuwd of het wel een een succes zou worden. Dat werd het gelukkig wel. Later op de middag kwamen er toch heel wat personen een kijkje nemen en hebben we nog vele leuke gesprekken gevoerd.’

Officieel valt het Verbindingsfestival onder de noemer bestuurlijke vernieuwing, maar Loohuis betwijfelt of dit de lading dekt. ‘Bestuurlijke vernieuwing doet vermoeden dat het bestuur zich moet vernieuwen. Ik zeg niet dat we dat niet moeten doen, maar dit gaat veel verder. Het gaat letterlijk om verbinden. Niet alleen de verbinding leggen tussen de burger en de overheid, maar ook tussen burgers onderling. We kunnen veel van elkaar leren en voor elkaar betekenen. Op deze manier kunnen er met co-creaties mooie dingen ontstaan waarvan onze leefomgeving alleen maar mooier wordt. Neem bijvoorbeeld dat stukje groen op de hoek van de straat waar mensen zich al jaren aan ergeren. Je kan erover mopperen dat de gemeente niks aan onderhoud doet. Dat mag natuurlijk, maar je kan ook met de buurt besluiten dat stukje groen zelf te onderhouden en misschien kan de gemeente daar dan bij helpen.’

 

Energie

Het Verbindingsfestival heeft dit jaar het thema Energie meegekregen. ‘Energie is tegenwoordig een belangrijk thema met alle veranderingen die gaande zijn, maar door alle contacten die wij deze dag met onze burgers hebben, krijgen we ook weer energie in ons werk’, aldus Loohuis. Zelf kijkt hij het meeste uit naar hoe inwoners tegen de energietransitie aankijken. Een jaar of vijf à tien geleden waren zaken als warmtepompen en zonnecollectoren onderwerpen waar de fanatiekelingen op het gebied van duurzaamheid zich mee bezig hielden, maar tegenwoordig is het iets waar bijna iedereen mee bezig is. Ook hier kunnen mensen veel voor elkaar betekenen. Dat hoeft natuurlijk niet. En als burgemeester kan en wil ik niemand wat opleggen, maar je ziet steeds meer lokale energiecoöperaties ontstaan. Op deze manier proberen de mensen de energietransitie in eigen hand te houden en niet afhankelijk te zijn van de grote spelers op dit gebied. Ook hier kan en wil de lokale overheid een stimulerende rol in spelen. Samen kunnen we iets moois bereiken. De co-creatie zoals ik dat noem.’

Meerdere rollen

Co-creatie betekent niet dat de gemeente met alles tot in den treure moet overleggen totdat er een oplossing is. ‘Nee, de gemeente heeft meerdere rollen. Soms moet er gewoon een beslissing worden genomen.’ Loohuis beseft dat zaken zoals de plaats die een viskraam op de markt krijgt, veel commotie veroorzaken. ‘Je ziet in heel Nederland dat er een trend is dat mensen snel mopperen op de overheid. Dat komt ook door de sociale media, maar in zo’n kwestie als de viskraam en De Koffiepot moet er op een gegeven moment een besluit genomen worden. Daarvoor hebben we in dit geval met veel partijen om de tafel gezeten en uitgebreid naar alle opties gekeken, maar wanneer je niet tot consensus komt, moet er toch een keuze worden gemaakt. Daarvoor is de overheid ook. Dat niet iedereen blij is met zo’n keuze en dat mensen daar op mopperen snap ik heel goed, maar toch moeten wij die keuze maken. Dat doen we zo goed mogelijk. Het is niet zo dat wij er op uit zijn om de burgers of ondernemers dwars te zitten. Wij stappen hier niet het gemeentehuis binnen met de gedachte: ‘hoe kunnen we de burger vandaag pesten’. Nee, zo werkt het niet. Er wordt hier op het gemeentehuis hard en met bezieling gewerkt aan een Hoogeveen dat er zo mooi mogelijk uitziet.’

Iedereen die hierover met Loohuis in discussie wil, kan dit morgen doen tijdens het Verbindingsfestival. Het festival is veel meer dan het ontmoeten van politici of gedachten uitwisselen met succesvolle burgerinitiatieven. Er zijn ook ‘interactieve’ onderdelen. Zo staat de zoombus, waarin kinderen lekker kunnen bewegen, voor het gemeentehuis, zijn er dansdemonstraties en modeshows en is er een speciale dansvloer waarop mensen door te dansen energie kunnen opwekken. Loohuis: ‘Dat is natuurlijk erg leuk voor de kinderen. Zo is het Verbindingsfestival voor iedereen.’